øçîéí ùø ùìåí

äîðééðéí ìáøéàú äòåìí åñãø äòéáåøéí áäí

à. äáøééúà "ñãø òåìí" – äî÷åø ìîðééï äùðéí ìáøéàú äòåìí

á. "ñãø òåìí æåèà"

â. ùìåùú äîðééðéí ìáøéàú äòåìí åäùååàúí ìîðééï ùèøåú

ã. ñãøï ùì äùðéí äîòåáøåú áîçæåø áîðééðéí äùåðéí ìáøéàú äòåìí

ä. âá-âââ-áâ: ñãø äòéáåøéí äîùåúó ìëì äîðééðéí ìáøéàú äòåìí

å. ÷áéòú äîðééï ìáøéàú äòåìí äî÷åáì ëîðééï çå÷é áìòãé

 

à. äáøééúà "ñãø òåìí" – äî÷åø ìîðééï äùðéí ìáøéàú äòåìí

áîäìê äãåøåú, áéîé äáéú äùðé åâí àçøé äçåøáï, äéå ðéñéåðåú ùåðéí ìçùá ùðéí ìáøéàú äòåìí. äçå÷øéí úéòãå ìîòìä îîàúééí ùéèåú ùåðåú ìîðééï ìáøéàú äòåìí ùðòøëå ò"é äéñèåøéåðéí ùàéðí áðé áøéú áîùê äãåøåú. àöìðå äéäåãéí àðå îåöàéí àú éåñó áï îúúéäå[1], ùáñôøå "÷ãîåðéåú äéäåãéí" çéùá àú æîðí ùì àéøåòéí ùåðéí åâí àú îðééï äùðéí îáøéàú äòåìí åòã æîðå, àê çéùåáéå àéðí úåàîéí ìîñåøú. çæ"ì ÷áìå åàîöå àú çùáåï äùðéí ùá"ñãø òåìí", ëé äåà ðàîï ìùðéí ùöåéðå áî÷øà åìîñåøú äîåáàú áîãøùé çæ"ì.

áøééúú "ñãø òåìí" ðæëøú áúìîåã áî÷åîåú àçãéí (ùáú ôç, á; îâéìä éà, á; éáîåú ôá, á; ðæéø ç, à; ò"æ ç, à; ðéãä îå, á) åäéà îéåçñú ìúðà ø' éåñé áï çìôúà. "îàï úðà ñãø òåìí? ø' éåñé" (ðéãä ùí). ø' éåñé áï çìôúà äåà îúìîéãéå ùì ø' ò÷éáà åðñîê ò"é ø' éäåãä áï ááà, åäåà ñúí ø' éåñé ùáîùðä.

îä äééúä ùéèú òáåãúå ùì ø' éåñé áçéáåø äáøééúà "ñãø òåìí"? òô"é äðúåðéí ùáî÷øà åáîãøùéí òøê ø' éåñé àú äîàåøòåú åçéé äàéùéí ùáî÷øà îáøéàú äòåìí åòã àìëñðãø îå÷ãåï, áöéåï ùðåúéäí. äåà äéä ðàîï ìðúåðéí ùáî÷åøåú, åìôé äöåøê äñúîê òì äîãøùéí åôøùðåú çëîé éùøàì ù÷ãîå ìå, åàó äåñéó îãøùéí îùìå. áñåó äáøééúà äåáàå äåñôåú òì ùðåú îìëåú áéú çùîåðàé åäåøãåñ åâí òì ôåìîåñ àñôñééðåñ åèéèåñ òã îøã áø-ëåëáà. äðúåðéí òì ùðåú äàéøåòéí åùðåú çéé äàéùéí ùäåáàå ááøééúà æå ùéîùå àú äãåøåú äáàéí ëî÷åø ìçéùåá ùðåú ääéñèåøéä äéäåãéú îáøéàú äòåìí. îìàëúí ùì çæ"ì ì÷áéòú äùðéí îáøéàú äòåìí äééúä àôåà ôùåèä: äí ÷áöå åçáøå àú äùðéí ùäåáàå á"ñãø òåìí", åëê ðú÷áì äîðééï äðæëø áúìîåã áòðééðéí òúéãééí[2].

ìø' éåñé áï çìôúà ùçéáø àú "ñãø òåìí", åâí ìàîåøàéí ùçéáøå å÷éáöå àú äùðéí ùáñãø òåìí, ìà äééúä ëååðä ìéöåø îðééï ùðéí ìùéîåù îòùé. áøåø áëì àåôï ùîëéååï ùîðééï äùðéí ìáøéàú äòåìí ùàðå îùúîùéí áå äéåí îáåññ òì äðúåðéí ùáñãø òåìí, ìëï ìà éëåì äéä îðééï æä ìäéîöà ìôðé ùçéáø ø' éåñé àú ñôøå, ëîàä ùðéí àçø çåøáï áéú ùðé[3].

ñôø "ñãø òåìí" ùîöåé áéãéðå îçåì÷ ìùìåùä ááåú (ùòøéí), åáëì ááà òùøä ôø÷éí. îúáøø ùéù òðééðéí ùäåáàå áúìîåã ëöéèåè îúåê "ñãø òåìí", àáì àìä àéðí ðîöàéí á"ñãø òåìí" ùáéãéðå. òåã îúáøø ùáñãø òåìí ùáéãéðå ðæëøå âí úðàéí ùçéå åôòìå àçøé æîðå ùì ø' éåñé. òì ñîê âéìåééí àìä äâéòå äçå÷øéí ìîñ÷ðä ù"ñãø òåìí" ùçéáø ø' éåñé áï çìôúà òáø áîøåöú äãåøåú ùéðåééí åäùìîåú áéãé òåøëéí, îòúé÷éí åîâéäéí, ùäåñéôå åäùîéèå îîðå ÷èòéí, ëê ùìà ëì îä ùðîöà áñôø ùáéãéðå îéåçñ áååãàåú ìúðà ø' éåñé.

 

á. "ñãø òåìí æåèà"

áú÷åôú äâàåðéí ðúçáø ñôø ùðùà àú äùí "ñãø òåìí æåèà", åëãé ìäáçéï áéðå ìáéï "ñãø òåìí" äîéåçñ ìúðà ø' éåñé äð"ì äçìå ì÷øåà ìñôø äîéåçñ ìø' éåñé "ñãø òåìí øáä". çùåá àôåà ìäáçéï áéï ùðé çéáåøéí àìä.

"ñãø òåìí æåèà" îåøëá îùðé çì÷éí. áçì÷å äøàùåï ðîöàú ëøåðåìåâéä ùì çîéùéí ãåøåú îàãí äøàùåï òã éäåé÷éí îìê éäåãä, åäåà îùîù ìîòùä îòéï äøçáä åäùìîä ì"ñãø òåìí øáä". áçì÷å äùðé ùì äñôø îúåàøåú ÷åøåúéäí ùì ùìåùéí åúùòä øàùé âåìä. âí ëàï ìà ä÷ôéãå äîòúé÷éí ìòùåú îìàëúí ðàîðä, åáîøåöú äãåøåú äåëðñå áå äåñôåú åùéðåééí åðôìå áå ùéáåùéí øáéí.

á"ñãø òåìí æåèà" îåáàéí úàøéëéí ìçåøáï áéú ùðé åìáøéàú äòåìí. îäùååàú äúàøéëéí øåàéí ùäîçáø îåðä àú äùðéí ëùéèú "ñãø òåìí" (îðééï äùðéí äùìîåú ùçìôå òã äîàåøò - òã åìà "òã" áëìì), åìôéä éåöà ùùðú äçåøáï äéà ùðú 3828 ìáøéàú äòåìí. ìäìï ðöáéò òì ùìåù äùéèåú ìîðééï áøéàú äòåìí àåúí îáéà øìá"ç - øáé ìåé áï çáéá, ùçé áæîðå ùì øãá"æ ùáéèì àú äùéîåù áîðééï ùèøåú (øàä ìäìï) - áôéøåùå ìäìëåú ÷éãåù äçåãù ìäøîá"í (ô"å ä"ç), òí äáäøä ù"ëì àçã îàìå äãòåú éù áéãå äàîú".

 

â. ùìåùú äîðééðéí ìáøéàú äòåìí åäùååàúí ìîðééï ùèøåú

áú÷åôú äâàåðéí äéä ðôåõ äùéîåù áîðééï ùèøåú, åëîðééï ìååàé àå ë÷éùåè îåöàéí ìôòîéí âí àú äîðééï ìáøéàú äòåìí, ùáå ÷áòå àú ñãø äùðéí äîòåáøåú áîçæåø. äùðä äøàùåðä áîðééï ùèøåú äéà, ìôé îðééï áøéàú äòåìí äðäåâ áéîéðå, ùðú â' ú"ð (=3450)[4], åìôé æä ääáãì áéï äîðééï ìáøéàú äòåìí ìáéï îðééï äùèøåú äåà 3449; îçñéøéí îñôø æä îäîðééï ìáøéàú äòåìí ëãé ì÷áì àú îðéï ùèøåú, àå îåñéôéí îñôø æä ìîðééï ùèøåú ëãé ì÷áì àú îðééï äùðä ìáøéàú äòåìí. ìãåâîà: ëãé ìãòú àú îðééï äùèøåú áùðú ä'úùò"ã (5774) ìîðééï áøéàú äòåìí éù ìäôçéú 3449 î-5774, åð÷áì ùùðú ä'úùò"ã äéà ùðú á'ùë"ä (2325) ìùèøåú.

áéîéðå äëì îùúîùéí àê åø÷ áîðééï áøéàú äòåìí ìîåìã áäø"ã (éåñáø ìäìï). ñãø äòéáåøéí áëì îçæåø ùì 19 ùðéí òì ôé ùéèä æå äåà âå"ç àãæ"è (ëìåîø ùäùðéí 3, 6, 8, 11, 14, 17, 19 áëì îçæåø ùì 19 ùðä äï ùðéí îòåáøåú), åàéï áòéåú åàéï èòåéåú áæéäåééä ùì äùðä äîòåáøú[5]. àê áú÷åôú äâàåðéí àðå îåöàéí ùäéå ðäåâåú ìîòùä ùìåù ùéèåú ùì îðééðéí ìáøéàú äòåìí, åìëï äéä ìëì îðééï ñãø òéáåøéí ùåðä. ëôé ùðøàä ìäìï ëì ùìåù äùéèåú îáåññåú òì "ñãø òåìí", åääáãì áéðéäí äåà ø÷ áàéæå ùðä îúçéìéí àú îðééï äùðéí. äùéîåù áîðééðéí äùåðéí âøø ùéáåùéí áîñåøú îðééï äùðéí, åìëï äåçìè ìàçã àú ãøê äñôéøä ëôé ùéáåàø ìäìï[6]. ùìåùú äùéèåú äï:

1. ùéèú "ñãø òåìí" - îðééï äîöáéò òì äùðéí äùìîåú: á"ñãø òåìí" ìà îåáà ëàîåø îðééï ùðéí ëììé, àáì ëàùø àðå îçáøéí àú äùðéí äîðåéåú áå àðå î÷áìéí ìîòùä àú äùðéí äùìîåú ùçìôå îøàùéú ÷éåí äòåìí åòã äùðä áä àðå òåñ÷éí (òã - åìà òã áëìì). ìãåâîà: ëàùø ðñëí àú äùðéí îï äéåí áå ðáøà àãí åòã äùðä áä çøá äáéú ðîöà ùçìôå 3828 ùðéí, åìôé ùéèú îðééï æå ð÷áò ùùðú äçåøáï äéà ùðú â' úúë"ç (3828). àðå ÷åøàéí ìùéèú îðééï æå "ùéèú ñãø òåìí", îùåí ùäùðéí áîðééï æä äï äùðéí äùìîåú ùçìôå òã ùðú äîàåøò (åìà "òã" áëìì) òì ôé ùéèú áòì "ñãø òåìí".

ðéúï ìîöåà òãåéåú îú÷åôú äâàåðéí ìùéîåù îòùé áîðééï æä[7]. âí á"ñãø òåìí æåèà" äúàøéëéí îåáàéí ìôé ùéèä æå. îåìã úùøé ùì äùðä äøàùåðä áîðééï æä[8] ñéîðå äåà â-ëá-úúòå[9] ëìåîø éåí ùìéùé ùòä ëá åòåã 876 çì÷éí (îúåê 1080 çì÷éí äëìåìéí áùòä) åñãø äòéáåøéí áîðééï æä äåà àãå"è áä"æ.

÷ééîú ìôðéðå òãåú áòðééï æä áçéáåøå ùì äîìåîã äîåñìîé àìç'åàøæîé, ùçé áú÷åôú äâàåðéí, òì äìåç äéäåãé[10]. òéåï áçéáåøå îâìä ùîìåîã æä ìîã åäëéø äéèá àú "ñãø òåìí". áéï äùàø äåà îáéà áçéáåøå àú äùðä ùäåà òåîã áä: "åàùø îä ùçìôå îï äùðéí îàæ áøà àì÷éí àú äàãí òã ùðñúééí ùðú 1135 ìáòì ä÷øðééí[11] 4582 ùðéí... ìôé îä ùáúåøä åáñôøé äðáéàéí åúåìãåú äòéúéí".

ìôé àìç'åàøæîé ùðú 4582 ìàãí î÷áéìä ìùðú 1135 ìùèøåú. ðùéí ìá ùàìç'åàøæîé îâãéø àú äîðééï ìáøéàú äòåìí "ìôé îä ùáúåøä åáñôøé äðáéàéí åúåìãåú äòéúéí", æåäé äâãøä îöåéðú ìî÷åøåú äîðééï ùá"ñãø òåìí".

øàéðå ìòéì ùáäùååàú îðééï äùðéí ìáøéàú äòåìí äðäåâ äéåí (äîðééï ìîåìã áäø"ã) òí îðééï ùèøåú, ðîöà úîéã äáãì ùì 1 áñôøú äéçéãåú (ñôøú äéçéãåú ùì äùðä ìùèøåú âáåää á-1 îñôøú äéçéãåú áîðééï ùìðå); ìäìï ðøàä ùáäùååàú îðééï äùðéí ìîåìã àãí òí îðééï ùèøåú, ääáãì áñôøú äéçéãåú äåà 2; åàéìå áéï äîðééï ìùèøåú ìáéï äîðééï ìùéèú "ñãø òåìí" - ääáãì áñôøú äéçéãåú äåà 3, ëôé ùàëï àðå øåàéí áçéáåøå ùì àìç'åàøæîé (1135 ìùèøåú = 4582 ìáøéàú äòåìí). äøé ìðå òãåú îôåøùú ìùéîåù áîðééï ùðéí ìáøéàú äòåìí ìôé ùéèú "ñãø òåìí". áîðééï æä ùðú ä'úùò"ã ùàðå òåîãéí áä úéçùá ìùðú ä'úùò"á, åáîðééï æä ùðú äçåøáï äéà ùðú â'úúë"ç (3828).

ëòú ðåëì ìäáéï àú äî÷åø ìèòåú äðôåöä áùðú äçåøáï. áîñåøú éäåãé ñôøã åáðé òãåú äîæøç, çåøáï áéú ùðé àøò áùðú â'úúë"ç. îñôø æä ðëåï ìôé îðééï äùðéí á"ñãø òåìí", àê áøåø ùæå èòåú ì÷øåà ìùðú äçåøáï 'ùðú â'úúë"ç' ìôé îðééï äùðéí äðäåâ áéîéðå, ùäåà ìîðééï áäø"ã. ìôé äîåáà áúìîåã (òøëéï éá, á) äçåøáï àéøò áîåöàé ùîéèä, ëìåîø áùðä äøàùåðä ìùîéèä, åäçùáåï îøàä ùäùðä äøàùåðä ìùîéèä äééúä ùðú â'úú"ì - 3830 ìîðééï áøéàú äòåìí äðäåâ áéîéðå (ìîåìã áäø"ã), ùäéà ùðú â'úúë"è - 3829 ìîåìã àãí (îåìã åé"ã) ùäéä áùéîåù äâàåðéí, ùäéà ùðú â'úúë"ç - 3828 ìùéèú "ñãø òåìí". ìôé æä áøåø ùàéï ùåí îçìå÷ú áîðééï äùðéí ìçåøáï äáéú, åäéà îúàéîä ìãòú ääéñèåøéåðéí ùäáéú äùðé ðçøá á÷éõ ùðú 70 ìîðééðí, ëìåîø áçåãù àá ùì ùðú â'úú"ì ìôé äîðééï ìáøéàú äòåìí äðäåâ áéîéðå.

2. îðééï áøéàú äòåìí ìùéèú äúìîåã åäâàåðéí - äîðééï ìîåìã àãí: çæ"ì ùñéëîå àú äùðéí ìàéøåòéí åìàéùéí ùá"ñãø òåìí" äåñéôå ùðä ìîñôø äùðéí ùéåöà ìôé çéùåá äùðéí ùá"ñãø òåìí"; àí àðå àåîøéí ùòã äùðä áä àøò äîàåøò çìôå X ùðéí, àæé äîàåøò òöîå çì ìôé çùáåï çæ"ì áùðú 1+X [12] . îðééï æä ð÷øà âí "äîðééï ìáøàùéú", àå "äîðééï ìéùåá" – ëé áå äúçéì éùåáå ùì òåìí òí áøéàú àãí äøàùåï, àå "äîðééï ìàãí" - ìôé ùîðééï æä úçéìúå áéåí áå ðáøà ìôé äîñåøú àãí äøàùåï[13]. ëàùø ÷áòå òì ôéå àú ð÷åãú äîåöà "äîòåâìú" ìçùáåï äîåìãåú ùì äìåç äòáøé, ùçì áéåí ùéùé - áå ðáøà àãí - áùòä é"ã, äåà ð÷øà âí "äîðééï ìîåìã åé"ã" (= éåí å' ùòä é"ã). ëìåîø äîðééï ìîåìã àãí äåà îðééï ùúçéìúå áúùøé ùîåìãå éåí ùéùé áùòä é"ã[14]. äéå ù÷øàå ìîðééï æä "îðééï áðé îæøç", ùëï îðééï æä äéä áùéîåùí ùì éäåãé ááì.

ìöéãå ùì îðééï ùèøåú øùîå äâàåðéí ìôòîéí îðééï æä ùì áøéàú äòåìí; ìãåâîà: áàâøúå äîôåøñîú ùì øàù äâåìä[15] òì ÷áéòåúä ùì ùðú ã'ú÷ö"å (4596, ìîðééï áøéàú äòåìí ìîðäâðå äéåí) ðëúá ùí ùäùðä äéà "ùðú 1147 ìùèøåú ùäéà ùðú 4595 ìáøàùéú". ðîöà ëàï äáãì ùì 2 áñôøú äéçéãåú áéï ùðé äîðééðéí, åæä äñéîï ìæä ùáîðééï "áøàùéú" ùáøàù äàéâøú îúëååï äëåúá ìîðééï ìîåìã àãí, åìà ìîðééï ìîåìã áäø"ã äðäåâ äéåí. ñãø äùðéí äîòåáøåú áîðééï æä äåà áäæ"é âå"ç (äùðéí äîòåáøåú áëì îçæåø ùì 19 ùðéí áîðééï ùðéí æä äï äùðéí 2, 5, 7, 10, 13, 16, 18). áîðééï æä ùðú ä'úùò"ã ùàðå òåîãéí áä ð÷øàú ùðú ä'úùò"â, åùðú äçåøáï äéà ùðú â'úúë"è (=3829)[16].

3. äîðééï ìáøéàú äòåìí ìîåìã áäø"ã - äîðééï äðäåâ äéåí: "äîðééï ìáøéàú äòåìí" äðäåâ áéîéðå áëì úôåöåú éùøàì, îúçéì ùðä àçú ìôðé äîðééï ìîåìã àãí. îãåò äåñéôå ùðä ìîðééï ìîåìã àãí? äðä ääñáø ìôé äîåáà áñôø äòéáåø ìø' àáøäí áø çééà äðùéà (îàîø ùìéùé ùòø ùáéòé): çëîé àøõ éùøàì ÷éáìå àú ãòúå ùì ø' éäåùò ùäòåìí ðáøà áðéñï, åàéìå çëîé ááì ÷éáìå àú ãòúå ùì ø' àìéòæø ùäòåìí ðáøà áúùøé. ìäìëä ðú÷áìä îòéï ôùøä, ùìú÷åôåú àðå îåðéí îðéñï, åàéìå àú äùðéí àðå îåðéí îúùøé. åëàï ðçì÷å çëîé äòéáåø îàéæä úùøé éúçéì îðééï äùðéí: çëîé ááì åäîæøç äúçéìå ìîðåú àú äùðéí îúùøé ùîåìãå åé"ã áå ðáøà àãí (ëìåîø îúùøé ùáà àçøé ðéñï áå äúçéì îðééï äú÷åôåú), åàéìå çëîé àøõ éùøàì åäîòøá ìà äéå îåëðéí 'ìååúø' òì ùùú äçåãùéí ùîðéñï òã úùøé, åòîãå òì ëê ùâí ùùú çåãùéí àìä ùäí îåðéí ìú÷åôåú éëðñå ìçùáåï îðééï ùðåú òåìí, åîðééï äùðéí ìãòúí öøéê ìäúçéì îúùøé ùìôðé ðéñï, ëé éåí àçã çùåá ëùðä åëì ùëï ùéùä çåãùéí; ìôé æä áà' áúùøé áå ðáøà àãí úúçéì äùðä äùðééä ìáøéàú äòåìí. ò"é çéùåá äîåìãåú ìàçåø[17] îöàå ùäîåìã äúéàåøèé ùì çåãù úùøé ùì äùðä ù÷ãîä ìîåìã àãí (ëìåîø ìîåìã åé"ã) ðåôì áéåí ùðé ùòä çîéùéú å-204 çì÷éí (á÷éöåø: áäø"ã), ìëï ÷øàå ìîðééï æä "äîðééï ìáäø"ã". ùðä æå äééúä òãééï ùðú "úåäå åáåäå", ëé ø÷ áñåôä ðáøà äòåìí, ìëï éù ÷åøàéí ìîðééï æä "äîðééï ìîåìã úåäå" àå "äîðééï ìîåìã áåäå", àå "äîðééï ìáðé îæøç".

äñáø ðåñó äåáà àöì áòìé äúåñôåú áîñëú ø"ä (ãó ç, á áã"ä ìú÷åôåú)[18]: àåîðí àãí äøàùåï ðáøà áà' áúùøé, àáì áøéàú äòåìí äçìä áë"ä áàìåì ùì äùðä ä÷åãîú, åîãåò ééâøòå çîéùä éîéí àìä îçùáåï äùðéí? ìëï òì ôé äëìì ù"éåí áùðä çùåá ëùðä" ä÷ãéîå àú úçéìú îðééï äùðéí ìîåìã áäø"ã ëð"ì. áùðé ääñáøéí ùåìè äòé÷øåï ùì "éåí áùðä ðçùá ëùðä". îï äøàåé ìöééï ëàï ùøñ"â åäâàåðéí ä÷ôéãå ìäùúîù áöã äîðééï ìùèøåú ø÷ áîðééï ìîåìã àãí[19]. äéå ù÷øàå ìîðééï áäø"ã "îðééï éöéøä" ëãé ìäáçéï áéðå ìáéï äîðééï ìîåìã åé"ã (ùð÷øà "äîðééï ìáøéàú äòåìí"); äéåí àéï àéù î÷ôéã òì äáçðä æå, ùëï áéîéðå ìà ðîöà îé ùîùúîù áîðééï ìîåìã àãí, åáéîéðå "îðééï éöéøä" äåà îåùâ ðøãó ì"îðééï áøéàú äòåìí". ìôé îðééï æä ùðú äçåøáï ùì áéú ùðé äéà ùðú â' úú"ì (=3830), äéà ùðú 70 ìîðééðí.

 

ã. ñãøï ùì äùðéí äîòåáøåú áîçæåø áîðééðéí äùåðéí ìáøéàú äòåìí

øàéðå ìòéì ùáú÷åôú äâàåðéí äéä ñãø äùðéí äîòåáøåú áááì áäæ"é âå"ç. åëáø ðîöà îìåîã ùìà éãò ùñãø òéáåøéí æä äåà ìùéèúí ùì àìä ùîåðéí àú äùðéí ìîåìã åé"ã, åòì ñîê æä áðä àåúå îìåîã úéàåøéä ùìîä, ìôéä áéîé äâàåðéí äéä ìäí ñãø òéáåøéí ùåðä îäðäåâ äéåí, åøñ"â àå äâàåðéí ùáàå àçøéå äí ùúé÷ðå ìðå àú ñãø äòéáåøéí âå"ç àãæ"è äðäåâ äéåí. ðùåá åðáäéø: ñãø äòéáåøéí áäæ"é âå"ç áîðééï ìîåìã àãí æää ìîòùä ìñãø äòéáåøéí âå"ç àãæ"è áîðééï äðäåâ äéåí ìîåìã áäø"ã, ëé äîðééï ìîåìã åé"ã îúçéì ùðä àçøé îåìã áäø"ã, ìëï ñãø äùðéí äîòåáøåú áîçæåø ùì äâàåðéí áááì î÷ãéí àú ñãø äùðéí äîòåáøåú ùì îçæåøðå áùðä àçú.

äðä ìôðéðå òãåú îñôø "çéìåôé äîðäâéí"[20] ùîöáéò òì ñãøï ùì äùðéí äîòåáøåú áîðééðéí äùåðéí: "çéìåôéí áéï øá ñòãéä æ"ì åáï îàéø: ã' úøô"á ìéöéøä - úúð"â ìçåøáï[21] - áîçæåø øî"æ[22]: áàãå"è áä"æ - ùéùéú; ááäæ"é âå"ç - ùáéòéú; áâå"ç àãæ"è - ùîéðéú".

ä÷åøà ùàéðå éåãò òì äîðééðéí äùåðéí ìáøéàú äòåìí é÷ùä òìéå ìäáéï îä ôùø äãáøéí. àáì ìàçø ùäáäøðå ùìëì îðééï ùðéí äéä ñãø òéáåøéí àçø, ðåëì ìäáéï àú ä÷èò äð"ì: ìàìä ùîåðéí àú äùðéí ìùéèú "ñãø òåìí" - ùðú ã'úøô"á äéà ùðä ùéùéú áîçæåø 247 åáîðééï æä äùðéí äîòåáøåú äï àãå"è áä"æ. ìàìä ùîåðéí ìîåìã åé"ã æå ùðä ùáéòéú áîçæåø 247, åäùðéí äîòåáøåú áîðééï æä äï áäæ"é âå"ç. ìàìä ùîåðéí ìîåìã áäø"ã æå ùðä ùîéðéú áîçæåø 247, åäùðéí äîòåáøåú áîðééï æä äï âå"ç àãæ"è. áëì äîðééðéí æå ùðä îòåáøú.

 

ä. âá-âââ-áâ: ñãø äòéáåøéí äîùåúó ìëì äîðééðéí ìáøéàú äòåìí

áéîéðå îùúîù ëì òí éùøàì áîðééï äùðéí ìáøéàú äòåìí ìîåìã áäø"ã, åäùðéí äîòåáøåú áîçæåø äï äùðéí âå"ç-àãæ"è, àéï çåì÷ áãáø. ìòåîú æàú øàéðå ìòéì ùáú÷åôú äâàåðéí äéä ðäåâ áááì îðééï äùðéí ìîåìã åé"ã, ìëï ñãø äùðéí äîòåáøåú áîçæåø äéä áäæ"é âå"ç. ñãø òéáåøéí æä áå îòáøéí àú äùðä äùðééä áîçæåø æää ìîòùä ìñãø äòéáåøéí äðäåâ äéåí, àáì äåà ðøàä áòééúé, îùåí ùääñáø äî÷åáì ìòéáåø ùðéí äéä, ùàðå îòáøéí àú äùðä ëàùø òåãó äéîéí ùì ùðåú çîä òì ùðåú ìáðä îöèáø ìùéòåø ùì 30 éåí á÷éøåá. áùðú çîä éù òåãó ùì ë-11 éåí òì ùðú ìáðä (12 çåãùé éøç) åìôé æä éù ìòáø àú äùðä äùìéùéú ëàùø îöèáø òåãó ùîú÷øá ì-30 éåí, åäéä æä áìúé îåáï ìöéáåø äìåîãéí îãåò îòáøéí àú äùðä äùðééä áîçæåø ëàùø òåã ìà äöèáø ùéòåø ùì çåãù (áòéä æå äééúä çîåøä òåã éåúø ìîåðéí ìôé ùéèú ñãø òåìí, ùòéáøå áîðééðí àú äùðéí àãå"è áä"æ - äùðä äøàùåðä áîçæåø!).

çëîé äòéáåø áááì îöàå ôúøåï ðôìà ìáòéä. äí àîøå: áåàå åðúçéì ëåìðå àú ñãø äòéáåøéí áëì îçæåø àçøé äòéáåø äøàùåï. áîðééï ìîåìã àãí áå ñãø äòéáåøéí äåà áäæ"é âå"ç åäùðä äîòåáøú äøàùåðä áîçæåø äéà äùðä äùðééä - ðúçéì àú ñãø äòéáåøéí áùðä äùìéùéú. áîðééï ìùéèú ñãø òåìí áå ñãø äòéáåøéí äåà àãå"è áä"æ åäùðä äîòåáøú äøàùåðä áîçæåø äéà äùðä äøàùåðä - ðúçéì àú ñãø äòéáåøéí áùðä äùðééä. ëòú éäéä ìðå ñãø òéáåøéí àçéã - ëåìðå ðòáø àú äùðéí âä"ç àãå"è. ëìåîø ðúçéì àú ñãø äòéáåøéí àçøé äòéáåø äøàùåï ùáîçæåø, åñãø äòéáåøéí ìëì äùéèåú éäéä 3, 5, 8, 11, 14, 16, 19. äñéîï ìñãø òéáåøéí æä îåôéò áî÷åøåú âí áöåøä æå: â á â â â á â[23]. ëìåîø äîçæåø ùì 19 ùðä îåøëá ìîòùä îùáòä îçæåøéí ÷èðéí ùì ùúééí àå ùìåù ùðéí ùñëåîí 19: 3 + 2 + 3 + 3 + 3 + 2 + 3 åëàùø àðå îåñéôéí ìùðú äòéáåø ä÷åãîú àú äîñôø ùì ùðú äòéáåø äáàä ð÷áì ùñãø äùðéí áîçæåø éäéä: 3, 5, 8, 11, 14, 16, 19 (=âä"ç-àãå"è) ëð"ì. ñãø òéáåøéí æä îöåé äøáä áî÷åøåú îú÷åôú äâàåðéí, åîôúéò äãáø ùàôéìå àìç'åàøæîé îùúîù áçéáåøå áñãø òéáåøéí æä, åàó ëåúá æàú áîéìéí îôåøùåú:

äîçæåø ä÷èï åäåà úùò òùøä ùðä éøçéåú ùáäï úåñôú ùì ùáòä çåãùéí. äùðä äøàùåðä àãø; äùðä äùðééä àãø: äùðä äùìéùéú àãø åàãø[24]; äùðä äøáéòéú àãø; äùðä äçîéùéú àãø åàãø; äùðä äùéùéú àãø; äùðä äùáéòéú àãø; äùðä äùîéðéú àãø åàãø; äùðä äúùéòéú àãø; äùðä äòùéøéú àãø; äùðä äàçú òùøä àãø åàãø; äùðä äùúéí òùøä àãø; äùðä äùìåù òùøä àãø; äùðä äàøáò òùøä àãø åàãø; äùðä äçîù òùøä àãø; äùðä äùù òùøä àãø åàãø; äùðä äùáò òùøä àãø; äùðä äùîåðä òùøä àãø; äùðä äúùò òùøä àãø åàãø.

 

øåàéí ëàï ùäùðéí äîòåáøåú áîçæåø äï äùðéí 3, 5, 8, 11, 14, 16, 19 åäñéîï äåà ëð"ì âä"ç àãå"è.

çå÷øéí åîìåîãéí ùìà éãòå òì ñãø òéáåøéí æä, ùìîòùä äåà áãéå÷ àåúå ñãø äòéáåøéí âå"ç àãæ"è áîðééï äùðéí ìîåìã áäø"ã äðäåâ äéåí, áé÷ùå ìäåëéç îçéáåøå ùì àìç'åàøæîé ùáæîï äâàåðéí äéä ðäåâ ñãø òéáåøéí ùåðä, åëáø äåëçúé ìäí àú èòåúí áîàîø "îðééï äùðéí åñãø äòéáåøéí áú÷åôú äâàåðéí"[25].

 

å. ÷áéòú äîðééï ìáøéàú äòåìí äî÷åáì ëîðééï çå÷é áìòãé

äøá åàìèø áîàîøå (äð"ì áäò' 2) äéèéá ìäñáéø ùáú÷åôú äâàåðéí äéä ðôåõ äùéîåù áîðééï äùèøåú, åàí îåöàéí ìôòîéí ùéîåù áîðééï áøéàú äòåìí äøé äéä æä áòé÷ø ëîðééï ìååàé, àå ë÷éùåè ðåñó òì îðééï äùèøåú. éù ìùòø ùäñéáä äòé÷øéú ìùéîåù áîðééï äùèøåú áááì äééúä îùåí ùáîðééï æä ùøøä àçéãåú, åìà äéä î÷åí ìèòåú áîðééï äùðéí. åðøàä ìé ùáâìì äùéèåú äùåðåú áîðééï äùðéí ìáøéàú äòåìí ðîùê äùéîåù áîðééï ùèøåú òã ñåó éîé äáéðééí.

øáé ãåã áï æîøà (øãá"æ, ðåìã áùðú ä'øì"è) äéä éìã ëùâåøù îñôøã òí îùôçúå, åäåà ðçùá ëàçã îâãåìé äôåñ÷éí áúçéìú ú÷åôú äàçøåðéí. äåà ùéîù ëøáä ùì îöøéí ëàøáòéí ùðä. ìôé òãåúå ùì ø' éåñó ñîáøé[26] áéèì øãá"æ àú äùéîåù áîðééï ùèøåú, åôñ÷ ùîëàï åàéìê éùîù ëîðééï äçå÷é áòí éùøàì äîðééï ìáøéàú äòåìí áìáã. ðøàä ìé ùøãá"æ éëåì äéä ìôñå÷ ëê ìàçø ùáøåá ä÷äéìåú ëáø äúôùè äùéîåù áîðééï áøéàú äòåìí ìîåìã áäø"ã, åòîå ñãø äòéáåøéí âå"ç àãæ"è. ìîòùä äú÷áìä ãòúå áòðééï æä ììà äúðâãåú åäîðééï ìáøéàú äòåìí äúôùè áëì ÷äéìåú éùøàì, çåõ îàùø á÷äéìåú úéîï; éäåãé úéîï äîùéëå ìäùúîù áîðééï ùèøåú (áöã äîðééï ìáøéàú äòåìí) òã òìåúí ìàøõ éùøàì áãåøðå. äîòâì ðñâø, åòí éùøàì áëì øçáé äòåìí îåðéí àú äùðéí ìáøéàú äòåìí ìîåìã áäø"ã áìáã[27].

 

* * *

 

 

---