äîòéï - גליון תמוז תשסט

çæøä ìîàîøé äîòéï

àøåï äñôøéí ùì äîäøù"ì

äøá éäåãä ìéá ÷ìéøñ

àøåï äñôøéí ùì äîäøù"ì

àáðé áðéï ìäëøú î÷åøåú ñéãåø äúôéìä ùì äîäøù"ì

îáåà

äùàìä áòðéï äñôøéí ùòîãå ìøùåúå ùì îäøù"ì

îòîã äñôø çùéáåúå åîòìúå áòéðé îäøù"ì

îëøèñú äñôøéí äòúé÷éí åëúáé äéã áñôøééú îäøù"ì

ìîäøù"ì äéå àåñôéí ùì ñôøéåú ôøèéåú ùì âãåìé éùøàì

äîäøù"ì åäúôéìä, ðåñçä, äìëåúéä åäìéëåúéä

äñôøéí åäçéáåøéí ùòîãå ìôðé äîäøù"ì

ãáøé ñéåí

îáåà

øáé ùìîä ìåøéà, îäàøéåú ùáçáåøú âãåìé äúåøä áâåìú ôåìéï, äåòéãä ìå ääùâçä äòìéåðä éòåã îøëæé áäøáöú úåøä åáäðçìú ääìëä åäîðäâ ìáðé ãåøå åìãåøåú äáàéí. îäøù"ì æøçä ùîùå áãåø ãòä ùì òð÷é äøåç áéùøàì ùòéöáå àú ôðéä ùì ëðñú éùøàì, ãåø ùì îøï äáéú éåñó åäøî"à, äàø"é ä÷ãåù åîäø"ì îôøàâ. áëì äî÷åîåú ùéùá áäí, áøéñ÷ ùáìéèà, àåñèøàä ùáååäìéï, ÷øà÷à åìåáìéï, ðéäì éùéáä ìîàåú ìåîãé úåøä ùáàå ììîåã îôé øá äãåîä ìîìàê ä' öáàåú, äòîéã úìîéãéí äøáä ùðòùå âãåìé úåøä, åçéáø ñôøéí øáéí ìäðçéì úåøúå ìãåøåú. òìéå ëúá áùå"ú çååú éàéø (ñé' îâ-îã): "àùø ëáø äòéãå òì îäøù"ì æ"ì ùàéìå ðùúëçä úåøä îéùøàì äéä îçæéøä áôìôåìå"; "åîùìîä òã ùìîä ìà ÷í ëùìîä". úåøúå ùì îäøù"ì äòìúä åøåîîä àú äéëì äúåøä, åàéï òåìîä ùì úåøä ìàçø îäøù"ì ãåîä ìîä ùäéä ìôðéå.

äùàìä áòðéï äñôøéí ùòîãå ìøùåúå ùì îäøù"ì

øáéðå éåðä äçñéã îâéøåðãé äòîéã àåúðå òì äöåøê åäçåáä ùì ëì éäåãé ìñãø ááéúå ñôøéä ìéîåãéú ÷èðä (àâøú äúùåáä à): "çééá ëì àãí ìú÷ï î÷åí ááéúå, åéùéí ìå ùí äìëåú àå î÷øà àå úìéí àå ñéãåø úôéìåú, åëàùø éôðä îòñ÷éå, åîãé òåáøå îîìàëúå, éñåø ùîä ìÄùðåú àå ì÷øåú". ìâáé úìîéãé çëîéí àîø äçëí äñôøãé øáé éöç÷ ÷ðôðèåï àéù ÷ñèéìéä á'ãøëé äúìîåã': "àéï çëîúå ùì àãí îâòú àìà òã î÷åí ùñôøéå îâéòéí".

îòðééï îàåã ìäëéø àú àøåï äñôøéí ùòîã ìøùåúå ùì øáé ùìîä ìåøéà æé"ò. äëøú ñôøééúå äôøèéú åäñôøéí ùìîã åòééï áäí ôåúçú àùðá ìòåìîå äøåçðé, ãøëå àôùø ìøàåú îæååéåú àçãåú àú äé÷ó åòåî÷ úåøúå. ääúáåððåú áàéæä ñôø àçæ áéãéå åìîã áå, åòí îé äúééâò åäúîåãã áîìçîúä ùì úåøä, éù áä çùéáåú âãåìä. äöåøê áùçæåø 'àåöø äñôøéí' ùì äîäøù"ì àéðå òðééï ìäéñèåøéåï áìáã, àìà úåøä äéà åöøéëä ìéîåã åòéåï. éù åæéäåé äñôø ùìîã áå îäååä úðàé äëøçé ìäáðú ãáøéå, åìôòîéí àé àôùø ìøãú ìñåó ãòúå ùì îäøù"ì îáìé ìäëéø áîãåé÷ àú äñôø ùáå äâéä àú äâäåúéå.

äùàìåú äëøåëåú á'àåöø äñôøéí' ùì øù"ì äï îï äçéãåú äáìúé ôúåøåú áîùðúå. àéæä ñôøéí äéå ìå, àéæä îäí äéå áëúá éã åàéæä îäí áãôåñ, îäéëï äâéòå àìéå ñôøéí ðãéøéí ùéã äëì àéðä îîùîùú áäí, îãåò òã øù"ì ìà îöàðå àçøéí ùéùúîùå áñôøéí îñåéîéí åìäéëï ðòìîå ñôøéí àçøéí. ëáø ðòùå ðñéåðåú ìâáù àú äéãò òì ñôøéå åòì éöéøúå ùì øù"ì, àê àéï áéãéðå òãééï úîåðä îìàä åîãåé÷ú ùìäí; áéøåø ñôøéå áòðéï 'ñéãåø äúôéìä' äåà ùòåîã áéñåãå ùì îàîø æä.

äòéåï á'àåöø äñôøéí' ùì âãåìé éùøàì éëåì ììîãðå âí 'âåôé úåøä' áîùðúí. ëàùø øáé ùìîä ìåøéà îæëéø ñôø îñåéí, éù ìáøø äéèá àí äè÷ñè äîåôéò ìôðéðå àìå ãáøéå ùì îçáø äñôø - àå ùæäå öéèåè îî÷åí àçø. ëê ìîùì áòîåãé ùìîä òì äñî"â (ìà úòùä ñä) ëåúá îäøù"ì "åðøàä áòéðé åëå', åàç"ë òééðúé áîâéìú ñúøéí ãøáéðå ðéñéí âàåï åëúá" åëå'; ðøàä ùîäøù"ì îãáø àìéðå áâåó øàùåï åäåà øàä àú îâéìú ñúøéí ùì øð"â, åëê âí îáéà ø"ù àáøîñåï áä÷ãîä ìñôøé øð"â ùîäøù"ì äåà àçã îä÷ãîåðéí ùøàå àú ñôø îâéìú ñúøéí. àëï ìàçø ùéöà ìàåø áéàåø ø"à ùèééï òì äñî"â øåàéí áòìéì ùîäøù"ì äòúé÷ àú ãáøéå îçéáåøå ùì øáé àééæé÷ ùèééï (ùí), åîäøù"ì òöîå ëðøàä ìà øàä îòåìí àú ñôø îâéìú ñúøéí.

îáåëä øáä ÷ééîú àöì âãåìé äôåñ÷éí ëîå äè"æ, äù"ê, åäîâï àáøäí, áòì ëðä"â åäôøé îâãéí ááéøåø îä äí äñôøéí ùäéå ìîäøù"ì. âí áãáøé äçéã"à, äá÷éà áëì ñôøé äøàùåðéí åàçøåðéí åëúáé éãí, àðå îåöàéí ñúéøåú åçåñø áäéøåú áðåùà æä. øáé çééí çæ÷éäå îãéðé ëåúá á'ùãé çîã' (ëììé äôåñ÷éí ñé' èå àåú ìâ): 'îøï äçáé"á áëðñú äâãåìä éå"ã ñé' ô"è ëåúá ëîñúô÷ àôùø ùìà øàä îäøù"ì àú ñôø úåøú äáéú ìäøùá"à åìà àú îùîøú äáéú'. åîåñéó òì æä äùã"ç ùäè"æ áàå"ç ñé ÷ñ ñ"÷ é äëøéç îãáøé äîäøù"ì áéí ùì ùìîä ôø÷ ëì äáùø ùäáéà àú ãáøé úåä"á îúåê ãáøé äáéú éåñó - ùìà øàä àú úåøú äáéú åìà àú îùîøúå. åëê ëåúá äçéã"à (áøëé éåñó àåøç çééí ñé' ÷ðç): 'âí îäøù"ì ìà äéä ìå úåøú äáéú ëî"ù äøá è"æ'. àîðí áëøèñú äñôøéí ùì ñôøééú îäøù"ì ùäëðå ðîöà âí ñôø úåøú äáéú ìøùá"à, ùäáéàå äîäøù"ì âí áéù"ù åâí á'òèøú ùìîä' - äâäåú îäøù"ì òì ñôø 'ùòøé ãåøà' äìëåú àéñåø åäéúø. åàëï á'ùí äâãåìéí' (îòøëú ù àåú ë) ëåúá äçéã"à ùäîäøù"ì øàä àú îùîøú äáéú: "îùîøú äáéú ùì äøùá"à îøï äáéú éåñó ìà øàä àåúå (ùå"ú ôðé éäåùò éå"ã ñé' éà) àáì îäøù"ì åôøéùä åá"ç øàåäå", åìà ëîå ùëúá äåà òöîå á'áøëé éåñó' áùí äè"æ.

éãéòä î÷éôä òì æäåúí ùì äñôøéí ùäéå ìîäøù"ì òùåéä ìòæåø áéãéðå ì÷áåò âí àú ñãø òøéëúí ùì ñôøéå, ùàìä ùãðå áä âãåìé äôåñ÷éí. äù"ê áéå"ã (ñé' ÷õ ñ"÷ öæ) îáéà ñúéøä áîùðúå ùì îäøù"ì áéï ãáøéå á'òèøú ùìîä' ìãáøéå á'éí ùì ùìîä', åîñé÷ ùîäøù"ì çæø áå, åäåìëéí àçø îùðúå äàçøåðä ùäéà ñôø éù"ù. åîæä ìåîã äôøé îâãéí (áä÷ãîúå ìéå"ã àåú è) ùäù"ê ñåáø ùàú ä'àéñåø åäéúø ùìå' (äåà ëéðåé ùì äôåñ÷éí ìçéáåø 'òèøú ùìîä') çéáø îäøù"ì ÷åãí äçéáåø 'éí ùì ùìîä', åëï ëúá ä'îâï àáøäí' (ñé' ú÷éã ñ"÷ ä), åìëï äòãéó ìôñå÷ ëôé îä ùðëúá áéù"ù, ùäåà ìäáðúå îùðä àçøåðä.

àëï äîòééï áëøèñú ùì ñôøé îäøù"ì éååëç ìãòú ëé àéï äãáøéí áøåøéí åçúåëéí: îäøù"ì á'òèøú ùìîä' îæëéø ôòîéí øáåú àú çéáåøå 'éí ùì ùìîä' åàó îôðä ìãáøéí ùëúá ùí; àú éù"ù äúçéì ìëúåá, ëðøàä îúåê ä÷ãîúå ìá"÷, áùðú ù"å (àí ìà ÷åãí ìëï), åàú ä'òèøú ùìîä' ëúá áååãàé âí ìàçø ùðú ùë"ç, ùäøé îáéà àú ñôø 'úåøú çèàú' ùì äøî"à ùðãôñ ìøàùåðä á÷øà÷à ùë"ç (îäøù"ì îöééï îúåê äúå"ç äîåãôñ, ëîå ùëúá ùí áäîùê ãáøéå). àí ëï äçéáåø 'òèøú ùìîä' éúëï ùðòøê ìàçø ëúéáú äéù"ù, àå ùáå-æîðéú òñ÷ øù"ì áùðé äñôøéí éçãéå, å÷ùä ì÷áåò îä îå÷ãí ìîä åîäé îùðúå äàçøåðä. åäøé âí áéù"ù (çåìéï ô"à ñå"ñ ëè) îáéà øù"ì àú ñôø úåøú çèàú ùì äøî"à "àçøé äãáøéí àìå äåâã ìé àéê ùîäø"í äùéâ òìé áñôø úåøú çèàú ùìå åëå', åäðä àîøå ìé úìîéãéå ìäãéà ùòìé äéä äùâúå, åðúâìâì äãáø áøàåú ôðéí, åäåãä ìé, åùàìúé àú ôéå àéê òìä òì ãòúê ìäùéâ òìé åìà òééðú áäâäúé áàéñåø åäéúø ùìé, âí ìà øàéú áñôøé äâãåì áô"÷ ãçåìéï åìà éãòú ùåøù ãáøé" åëå'. äøé ùîäøù"ì îöééï ùùðé äçéáåøéí ùìå éí ùì ùìîä åòèøú ùìîä òåîãéí éçãéå, åéã äëì îîùîùú áäí, òã ùäåà úîä òì øî"à ìîä ìà òééï áäí. åòãééï äåà îåñéó áúåê äéí ùì ùìîä àú òøòåøéå òì øî"à îãåò ìà òééï áéù"ù, àó ùäñôø òãééï ìà ðçúí åðâîø. àëï ôéñ÷à æå áååãàé ðëúáä áñåó éîéå ùì îäøù"ì, ëé áäîùê îæëéø îäøù"ì ëé äøî"à ëáø ðúá÷ù ìéùéáä ùì îòìä, åæä äéä áì"â áòåîø ùðú ùì"á. àê àéï ÷öúå îòéã òì ëåìå àéîúé ðëúá, åäãáøéí ñúåîéí åðòìîéí. ðøàä åãàé ùñôø éù"ù ðëúá áîùê ùðéí øáåú: úçéìú ëúéáúå áùðú ù"å, ëôé ùäæëéø îçáøå áä÷ãîä ìéù"ù á"÷, åëàï áçåìéï òåìä ùðëúá âí ìàçø ùðú ùì"á; äøé æä îòéã òì ñôø çé, ùðëúá îäãåøä àçø îäãåøä, úåñôú àçø úåñôú.

áòì äùì"ä ãï áúåê ãáøéå áùàìä äàí äøî"à ä÷ãéí àú äîäøù"ì àå ìäéôê. åàìå ãáøéå (ùòø äàåúéåú, ÷ãåùú äàëéìä ä):

òåã äððé îåãéò àúëí, äðä øáåúéðå âãåìé äàçøåðéí, äâàåï îäø"ù ìåøéà æ"ì åäâàåï îäø"í àéñøìï æ"ì, ëì àçã îäí çéáø åñéãø 'àéñåø åäéúø', åëîä ôòîéí äí îçåì÷éí åëå'. ø÷ ëâåï ãà öøéê àðé ìäåãéò, ëé äâàåï îäøù"ì æ"ì äåà áúøàé áñãø çéáåø àéñåø åäéúø ùìå ìàçø ùçéáø îäøî"à æ"ì 'úåøú çèàú' ùìå. ëé ëï äéä äîòùä, úìîéãéí ùì äâàåï îäøù"ì æ"ì äòúé÷å àéñåø åäéúø ùìå, åäáéàå àåúå ìéã îäøî"à æ"ì ëùçéáø äúåøú çèàú, òì ëï äáéà ëîä ôòîéí àéñåø åäéúø ùì äâàåï îäøù"ì æ"ì åîùéâ òìéå. åàçø ëê áà äúåøú çèàú ìéã äâàåï îäøù"ì æ"ì, åëúá îäøù"ì æ"ì áàéñåø åäéúø ùìå îä ùëúá, ðîöà ùæä äâàåï îäøù"ì æ"ì äåà áúøàé.

àê âí ìàçø ãáøéå òãééï ìà áøåø îä ðëúá áàçøåðä, éí ùì ùìîä àå òèøú ùìîä.

îòîã äñôø çùéáåúå åîòìúå áòéðé îäøù"ì

îäøù"ì áä÷ãîä ìéí ùì ùìîä òì ÷éãåùéï îáéò àú äòøëúå äâãåìä ìëúéáú ñôøéí, òã ùúîä òì äîìê ùìîä ò"ä ùàîø "òùåú ñôøéí äøáä àéï ÷õ". àîðí ñîåê ìãåøå ùì îäøù"ì ðúçãùä äîöàú äãôåñ åäåãôñå ñôøéí úåøðééí øáéí, åäãáø äáéà ìëê ùàðùéí ééçñå çùéáåú åñîëåú îøåáä áéåúø ìñôø äðãôñ, åòì ëê äåà îúøéò åëåúá: "äåöøëúé ìäàøéê áòáåø äúìîéãéí, ìôé ùîöàå ãáøé îäø"ø àéæé÷ ùèééï ëáø áòè ùì òåôøú áñôø, å÷ùä ìäí ìôøåù îàúå" (òîåãé ùìîä òùä ð, ç"â òî' ÷ô). åëï: "åàì úùâéç áñôøéí äðãôñéí îçãù ò"é ñôø îåèòä, ùëê äéä ãøëå ëì ôùè ùìà äáéï îç÷ åëúá ëøöåðå, ëàùø äøàúé ìê áëîä î÷åîåú" (çëîú ùìîä òéøåáéï ñà, à). ëéåöà áæä îùéâ îäøù"ì òì îøï äáéú éåñó, ùñôøå äôê ìäéåú ñîëåúé îòöí äéåúå ðãôñ (ä÷ãîä ìéí ùì ùìîä çåìéï): "ëé çãù î÷øåá áà ìéãéðå ñôø åçéáåø ùòùä îäø"é ÷àø"å òì äèåøéí... åäúìîéãéí äåìëéí àçø ãáøéå åôñ÷éå åìà éãòå ùáðôùí äåà, ùäåà äëøéò ëîä ôòîéí ðâã äúåñ' åäôåñ÷éí àùø àðå ðåäâéï ìôñå÷ ëååúééäå, åäðä ùâå áæä îàçø ùøàå ùëï ëúåá áñôøå ùëê äìëä àîøå ëê ëúá ä÷àø"å ìäãéà, ëé ëê äòðééï äøò àùø ìôðéäí - îä ùëúåá áñôø éàîéðå, àí éòîåã àçã çé åöååç ëëøåëéà ùàéï äãéï ëï áøàéåú âîåøåú, àå àôéìå á÷áìä, ìà éçåùå ìãáøéå"... òåã îùéâ îäøù"ì òì îøï äáéú éåñó ùñîê òì ðåñç äñôøéí äðãôñéí: "ìà äéå ìôðéå ñôøéí îåâäéí, åäòúé÷í áèòåú ëàùø éîöàå áãôåñ, åìôòîéí áðä éñåã òì äèòåú ääåà".

îäøù"ì òöîå ðàä ãåøù äéä åðàä î÷ééí. äåà öééï ôòîéí øáåú ùäéå ìôðéå ñôøéí áëúá éã, åäåà ìà äñúô÷ áòéåï áñôø äðãôñ. îúåê äçéôåù àçø äñôø äîãåé÷ éåúø äéä îùååä áéï ëîä èôñéí ùì àåúå çéáåø ëãé ìøãú ìòåî÷ ãáøéå ùì äîçáø. úéàåø çé åîòðééï òì öåøú ìéîåãå ðùàø áéãéðå îàçã îáðé ãåøå áàé äéëìå, äîâéä äîôåøñí øáé ùîåàì áï ä÷ãåù ø' éöç÷ ôéäí, áä÷ãîä ì'çëîú ùìîä' ãôå"ø: 'æä îòùäå äâãåì àùø òùä, ìà äðéç îìäùéâ âîøåú øù"é åúåñôåú ùì ÷ìó éùðéí, åòì ôéäí åòì ôé äôåñ÷éí øá àìôñ åäøîá"í, ñî"â åñî"÷ åáòì äèåøéí, åáòì äòøåê, åúùåáåú øàùåðéí åàçøåðéí, áò÷áåúéäí ãøê åäâéä, åëì îòååú äú÷éï'...

ëîå ëï òÄééï îäøù"ì âí áñôø 'òéï éò÷á' ìøáé éò÷á áï ùìîä àáï çáéá (ðãôñ ìøàùåðä òåã áçééå, åðöéä ù"å) ìöåøê äùååàä áéï äðåñçàåú ùì äâî' åðåñçàåú ùì øù"é, 'îãáøé øù"é éøàä ùìà ëúåá áîùðä, åëï áñôøéí àçøéí àéðå áîùðä, åëï îåëç îòéï éò÷á' (çëîú ùìîä ñåëä îä, á). 'ëê äâéøñà áøù"é áñôøéí îãåé÷éí, åëï äáéàå áôéøåù òéï éò÷á. åôéøåù æä ùðëúá áñôøéí ùìðå äåà ôéøåù äòøåê åìà ùì øù"é' (çëîú ùìîä ñåëä ðá, á). åëï òÄééï øù"ì áñôø 'äìéëåú òåìí' ùçéáø øáé éùåòä äìåé ìáéøåø îùîòåú îéìä (çëîú ùìîä çåìéï òâ, à). æåäé ãøê ìéîåãéú îòðééðú åééçåãéú áàåúå ãåø. ää÷ôãä òì ðåñç äãáøéí ìà äñúééîä áçééå: áäîùê ãáøéå ëåúá øáé ùîåàì ôéäí ùëì äøåöä ìòééï áâåó ëúáéå ùì äîäøù"ì éëåì ìáåà ììåáìéï, åùí éøàä ìå ø' éçéàì áðå ùì îäøù"ì àú ääâäåú åäçéãåùéí áòöí ëúá éãå ùì àáéå:

'àí äîòééï îú÷ùä áàéæä òðééï áãáø äìëä ùìà éåëì ìéøã ìòåî÷å, äï îçîú ùâéàä àå çåîø äòðééï, éåëì ìùìåç òì éãé àéù îå÷ãí àå äåà áòöîå, ëàùø äåà îåøâì åúãéø ùðåñòéí ìéøéã ìåáìéï, åùîä éåëì ìøàåú áâåó äâîøåú ùì äâàåï æ"ì àùø äí áéã áðå äàìåó äø"ø éçéàì éö"å, àå éëúåá ìáðå ãáø ä÷ùä åäåà éùéá ìå úùåáä, åùí éîöà ëì àçã îáå÷ùå, åëì äòí òì î÷åîå éáåà áùìåí'.

îëøèñú äñôøéí äòúé÷éí åëúáé äéã áñôøééú îäøù"ì

ëãé ìøàåú àú ãøê äúòðéðåú îäøù"ì áëì ñôø áëì îäãåøåúéå áëúáé éã åáãôåñ, äáàðå øùéîä ÷öøä ùì ëîä ñôøéí áëúá éã åëîä ñôøéí òúé÷éí îúåê ëøèñú äñôøéí ùòøëðå ìñôøééú îäøù"ì.

øù"é ùì ÷ìó îãåé÷

'ëê ðîöà áôéøù"é ùìðå åëå', àáì áôé' øù"é ùì ÷ìó îãåé÷ îöàúé ëúåá áæä äòðééï áúçéìä åñåó' (ùå"ú îäøù"ì ñé' òâ). 'åëï îöàúé áôé' øù"é îãåé÷' (éù"ù á"÷ ô"ã ñé' ëâ). 'äòú÷úé îøù"é á÷ìó éùï' (çëîú ùìîä çåìéï ÷ëà, à). 'åàðé îöàúé áôéøåù øù"é ùì ÷ìó åëå' åèòåú ðôì áãôåñ' (éøéòåú ùìîä òì äîæøçé).

øé"ó áëú"é

îìáã ñôø øé"ó äðãôñ äéä ìôðé îäøù"ì âí èåôñ îãåé÷ ùì øé"ó áëúá éã. ñôø æä òí äòøåú, áòé÷ø ìîñëú ëúåáåú ááà ÷îà åîëåú, ðùàø ùøéã îñôøééú îäøù"ì òã éîéðå, åùîåø áñôøééú áéú äãéï åáéú äîãøù áìåðãåï. åëê ëåúá îäøù"ì áëîä î÷åîåú áñôøéå:

'åéù ñôøéí ùëúåá áàìôñé ãìéúà ìäàé áøééúà. åèòåú äåà áãôåñéí, åáàìôñé ÷ìó àéðå' (éù"ù á"÷ ô"æ ñé' éè). 'àó ùøàéúé áàìôñé ãôåñ... òééðúé áàìôñé îãåéé÷ åîöàúé ùàéðå ëúåá' åëå' (òîåãé ùìîä òùä îã). 'åùåá øàéúé áàìôñé îãåé÷ ùàéðå' åëå' (éù"ù çåìéï ô"ç ñé' öá). 'åáñôøé äøé"ó ùì ãôåñ ëúåá åëå'. åàéðå îìùåï äøé"ó ëàùø øàéúé áñôøéí' (éù"ù áéöä ô"à ñé' éè). 'àó ùáàìôñé ãôåñ ðîöà, àì úñîåê òìéå. ëé àçã îï äîâéäéí äåñéó áâìéåï áòáåø ùø"ï äæëéøå, åðãôñ áôðéí. åáàìôñé éùï àéðå' (éù"ù á"÷ ô"â ñé' à). 'àó ùáàìôñé ãôåñ çãù ðîöàå äê áòéåú, èòåúéí äí. åáëì àìôñé éùðéí àéðí' (ùí ô"á ñé' ã). 'ëï áëì ðåñçàåú åëï áàùø"é, àáì áàìôñ îãåéé÷ îöàúé ëúåá'... (çëîú ùìîä ñåëä îá, à).

äòøåê

îäøù"ì îáéà ãáøéí áùí äòøåê ùàéðí ìôðéðå áñôø äòøåê äðãôñ, åëáø öééï çðåê éäåãä ÷åäåè á'òøåê äùìí' ùãáøéí àìå ùì îäøù"ì ðîöàéí ø÷ áëúáé éã ùì äòøåê. äøé ùäéä ìîäøù"ì îìáã äòøåê äðãôñ âí ëú"é ùì äòøåê. ëï äéä ìôðéå 'òøåê ÷èï', àéðé éåãò àí ëååðúå ì'òøåê ä÷öø' ùðãôñ á÷åðùèðèéðà øò"à, àå ìèåôñ îñåéí ùì äòøåê áëú"é ùäåà ëéðä àåúå áùí 'òøåê ÷èï'.

øîá"í

'åáîéîåï ùì ãôåñ øàéúé, åëï áîéîåï ùì ÷ìó ëúåá' (òîåãé ùìîä ì"ú ðå). 'åàì úùâéç áøîá"í ùì ãôåñ ùëúåá áå åëå', àìà èòåú ñåôø äéä áñôø äðòú÷, åëê øàåé ìäéåú' åëå' (éù"ù ëúåáåú ô"à ñé’ ëè).

îøãëé áëúá éã

'åëï ðîöà áîøãëé áëúá éã ùäâéä âãåì áãåøå îäø"ø éò÷á ôåì÷ æ"ì' (ùå"ú îäøù"ì ñé' îç). 'ëæä äìùåï îöàúé áî÷öú îøãëé, àáì áñôøéí ùìðå'... (çëîú ùìîä ùáú ðæ, á). 'àùéàê ìãòú ëé áäéåúé îâéä äîøãëé ùìçúé àçø äîøãëé ùì âéñê äàìåó ä"ä äø"ø àìéäå ùäåâä îúåê ëúéáú éãê. åîöàúé ëîä ãáøéí ùàéðí ðàåúéí, åðìàéúé ìäáéà áîùà. ø÷ àçú àùàì úîöéú ãòúê åëå'. åãò ùáãôåñ ùìê ëúåá åúùåáä æå ùì ø"ú äåìê òì îä ùëúåá áôø÷ îé ùîú áùí äø"î, åáîøãëé ãôåñ ùìé àéðå, åáëì äðåñçàåú ùøàéúé àéðä, åòì ëøçê àéðå îðåñç äôðéí ùäøé ø"á äéä æîï øá ÷åãí îäø"í, àìà äåà îãáøé äîâéä ùäâéä îáçåõ åìà äáéï ëì äôùè åëå', ùèòä äîâéä åãéìâ àåúï. ãáøé àäåáê áìá åðôù ùìîä áï îäø"ø éçéàì ìåøéà æ"ì ä"ä' (ùå"ú äøî"à ñé' ñæ). 'àç"ë ìôé úåîé îöàúé áîøãëé øééð"ñ áùí ø' àìéä åæ"ì'... (éù"ù á"÷ ô"è ñé' éæ). 'îöàúé áäâ"ä îøãëé éùï'... (ùí ô”è ñé' éã).

àéñåø åäéúø éùï

'àëï îöàúé ëúåá áàéñåø åäéúø éùï ùäëé ðäéâéï ìàñåø àó îä ùçåõ ìöéø, åìà ëôéøåù äúåñ' åäøà"ù, ÷áìú îäøø"ù ò"ë. åáúåñ' ùìðå àéðå ðîöà, åàåìé áúåñ' ùìå äéä ðîöà åëå', òì ëï áàä ä÷áìä îâãåì ùì ëì äàçøåðéí ùìà ìðäåâ ëúå' åäøà"ù, àìà îòùä øá' (éù"ù çåìéï ô"ç ñé' öæ).

àùø"é éùï

'îöàúé áàùø"é éùï áäâ"ä åæ"ì'... (éù"ù á”÷ ô”ä ñé’ îà). 'åëï îöàúé îåâä áàùø"é éùï' (ùí ô”å ñé’ èæ). 'øàéúé áàùø"é îãåé÷ îàã' (çé' îäøù"ì èåø àå"ç ñé' øæ). 'åëï îöàúé áàùø"é éùï' (ùí ô”é ñé' ìá).

èåø îãåé÷

'àáì î"î úéîà òì äèåø ùìà ëúá çéìå÷ æä åëå', ùåá îöàúé áèåø îãåé÷ ùëúá' åëå' (éù"ù éáîåú ô”å ñé’ ëå). 'åáäìëåú âãåìåú äðîöàéí áéãéðå ëúåá áäï åëå', åàéï ìñîåê òìéäí ëé ìà ðîöà øîæ ìà áúìîåã ááìé åìà áéøåùìîé ëãáøéäí, àãøáà áèåø îãåé÷ îöàúé ìäãéà' åëå' (éù"ù éáîåú ô"á ñé’ æ).

÷åáõ éùï îãåé÷

'åëï îöàúé á÷åáõ àçã éùï îãåé÷ åæ"ì åëå', åäðä îä ùîöàúé á÷åáõ áùí úåñ' ìà îöàúé áñôøéí ùìðå ëì òé÷ø, åîñúîà áòì ä÷åáõ ìà äåöéà îìáå ù÷ø ç"å, àìà áúåñ' ùðõ îöà àå áàéæä ì÷åèéí îöà îä ùîöà' (éù"ù éáîåú ô"ç ñé’ â). 'åá÷åá"õ éùï îöàúé ëúåá, åëãåîä ùäåà ÷åá"õ ùì îäø"ù îååéðà' åëå' (éù"ù ÷éãåùéï ô"à ñé’ ðã, ùå"ú ñé' æ). 'åîöàúé á÷åáõ éùï ùëê äééúä ãøùä øáéòéú ùìå' åëå' (ùå"ú îäøù"ì ñé’ ìè).

ñôø éùï îãåé÷

'âí îöàúé áñôø éùï îãåé÷ ùëúá ìäãéà' åëå' (éù"ù çåìéï ô"å ñé' å). 'ùåá îöàúé áñôø éùï ñéåò àì ä÷áìä' (éù"ù éáîåú ô”à ñé’ â). 'îöàúé áñôø éùï'... (ùí ô”ã ñé’ éç). 'åáñôø éùï âøñ äëà ëåìä ñåâéà àéôëà åëå', òì ëï àéï áéãé ìäëøéò òã ùéáåà îåøé öã÷ áîäøä áéîéðå' (éù"ù ÷éãåùéï ô"á ñé' é). 'åëï äâéøñà áñôøéí éùðéí' (éù"ù á"÷ ô"á ñé' ëç). 'öéåø æä îöàúé áñôø éùï åäòú÷úéäå' (çëîú ùìîä ÷éãåùéï òá, à). 'åàçø øåá äòéåï áà ìéãé ôéøåù éùï åðîöà áæä äìùåï åëå' åäééðå ëîå ùäâäúé' (çëîú ùìîä á"÷ ôä, á). 'åëï îöàúé áôéøåù éùï îãåéé÷ ð"ì'... (çëîú ùìîä ðãä éá, á). 'åëï îöàúé ìäãéà áôéøåù éùï' (çëîú ùìîä ôñçéí ðá, á).

úåñ' àøåëéí òì îñëúåú ùáú, òéøåáéï åá”÷

ìôðé îäøù"ì äéå ëîä åëîä ÷áöéí áëú"é ùì áòìé äúåñ', åëàùø ìà äéä éãåò ùí äîçáø äåà ðúï ìäí ùîåú åëéðåééí. ìà áëì îñëúà äéå ìôðéå ÷áöéí ùì àåúí áòìé úåñ'. áùìåù îñëúåú, ùáú òéøåáéï åá"÷, äéä ìôðéå ÷åáõ ùì úåñ' ùäåà ÷øà ìå "úåñ' àøåëéí", åäåà îöèè îäí åîùååä àú ìùåðí ìãáøé äúåñ' ùìðå (òé' çëîú ùìîä ùáú ÷éè, à; òéøåáéï ìâ, à; á"÷ ëè, à).

âí áéí ùì ùìîä îáéà îúåñ' àìå: 'ùåá áà çëí àçã áéùéáä ìäùéá òì ãáøé åàîø ùàéï øàééä îãáøé äúåñ', åàðé îöàúé áúåñ' àøåëéí ùëúá åëå', à"ë øàä ùëì ãáøé ðëåðéí' (éù"ù á”÷ ô”à ñé’ ç). 'åáúåñ' àøåëéí îöàúé áô"÷, ùôéøùå â"ë'... (éù"ù á”÷ ô”ä ñé’ î).

úåñ' ùðõ

äîäøù"ì îáéà áòùøéí åùúéí î÷åîåú àú úåñ' ùðõ, àøáòä îúåëí áñåó îñëú ùáú ãôéí ÷ä-÷î; çîù òùøä ôòîéí áîñëú òéøåáéï ãôéí ëâ-öâ; åáîñëúåú âéèéï, ÷éãåùéï, ááà ÷îà åçåìéï ôòí àçú áìáã áëì îñëú. 'ùåá áã÷úé áúåñ' ùð"õ åîöàúé îîù ëãáøé' (çëîú ùìîä ùáú ÷î, à).

úåñ' îãåé÷éí

'áúåñ' îãåé÷éí îöàúé ëäàé ìéùðà, åëï áàùøé ôø÷ áéú ëåø â"ë ëäàé ìéùðà, åáëì ñôøéí ùøàéúé ìà îöàúé ø÷ ëæä äìùåï' (éù"ù á”÷ ô”ä ñé’ ìá). 'îöàúé áúåñ' îãåé÷éí'... (çëîú ùìîä òéøåáéï ðç, á). 'àì úùâéç áäàé ìéùðà, àó ùáúåñ' îãåé÷éí îöàúé ëï åëå', åëï áëì äñôøéí ùøàéúé ìà îöàúé ø÷ áäàé ìéùðà'... (ùí âéèéï îç, à). 'ëê îöàúé áúåñ' îãåé÷éí' (ùí á"÷ á, á).

îöàúé áñôø àéù æ÷ï

'àðé îöàúé áñôø àéù æ÷ï åéåãò, ùàí äéà âãåìä'... (òèøú ùìîä)

ñôøé äìëä ùì âãåìé çëîé àùëðæ

àú ñôøé äôñ÷ ùì âãåìé äøàùåðéí áàùëðæ îæëéø îäøù"ì ôòîéí øáåú îúåê ëúáé éã ùäéå ìôðéå.

ñôø øàá"ï - öôðú ôòðç: 'àëúåá âí ëï îä ùîöàúé áùí øàá"ï, åæä ìùåðå áòðééï òùééú äöéöéú' (éù"ù éáîåú ô"à). 'àçø ëê îöàúé áñôø öôðú ôòðç ùôñ÷ ìäãéà' (çëîú ùìîä ááà ÷îà öå, á). 'åëï ôéøù äëà äøàá"ï úìîéãå áñôø öôðú ôòðç' (éù"ù ááà ÷îà ô"è).

âí ñôø äøàáé"ä äéä ìôðéå áëú"é: 'åáøåê äî÷åí, ùàçø ëîä éîéí îöàúé áøàáé"ä áúùåáú àáéå øéá"à äìåé ëì äøàéåú ùäáàúé' (éù"ù éáîåú ôé"á). 'àçø ëîä ùðéí çéôùúé áñôø øàáé"ä äâãåì åîöàúé'... (éù"ù éáîåú ôé"ã).

åëï äåà îæëéø òùøåú ôòîéí àú ñôø àåø æøåò: 'ùåá îöàúé ìäãéà áàåø æøåò äàøåê ëôøù"é ùìðå' (çëîú ùìîä òéøåáéï ôá, à).

ãøê ìéîåãå äîéåçãú åäî÷éôä ùì äîäøù"ì

òì äãøê åöåøú ìéîåã äîäøù"ì òí úìîéãéå ðùàø áéãéðå úéàåø çé ùì äàçéí øáé ååàìó åøáé éçéàì áðé îäøù"ì áä÷ãîä ì'çëîú ùìîä':

"áæàú ðàåú ìëí áäåãéòëí àúí àùø éùáå øàùåðä áîìëåúå ñãø äîùðä ùäéä ùåðä ìúìîéãéå, àéê ùìà áäì òì øåçå ìëúåá ãáø åìäòìåúå áñôø òã àùø éøã ìøåá îðéï åìøåá áðéï. å÷áì äàîú îîé ùàîøå ë÷èï ëâãåì. åäéå éãé àîåðú òè"å çåñï å÷éåí áàéï ôåöä ôä åîöôöó".

ãøê ìéîåãå ùì äîäøù"ì äéà áîéãä øáä úåôòä áìúé ùâøúéú áéï çëîé ãåøå. úçåîé ìéîåãå ùì îäøù"ì ä÷éôå òðéðéí øáéí, ùìà îöàðå ëîåúí îøåëæéí àöì çëí àçã áãåøå. äåà òñ÷ áëì ùèçé äúåøä, ëúá çéáåøéí øáéí åäåñéó äâäåú òì òùøåú ñôøéí. úåøúå ùì îäøù"ì î÷éôä àú ëì òåìîä ùì úåøä, áéï úåøä ùáëúá áéï úåøä ùáòì ôä, áéï ôùè åáéï òéåï, ìîãðåú åòî÷åú, äìëä å÷áìä, ãøåù åîåñø, úôéìä åá÷ùä, ùéøä åôéåè, âøñàåú åðåñçàåú åã÷ãå÷ åðé÷åã. âí áäéñèåøéä äéäåãéú äúòðééï îäøù"ì, åäðéç áä ëîä åëîä éñåãåú çùåáéí áúåìãåúéäí ùì çëîé éùøàì áúùåáä äîôåøñîú ùìå. åëê áëì çì÷é äúåøä äòîéã îäøù"ì 'òîåãé ùìîä'.

îâååï äùàìåú ùðùàì òùéø áéåúø, ìà îöàðå òåã çëí áï ãåøå ùðùàì áëì äúçåîéí éçãéå. ñôø úùåáåúéå î÷éó àú ëì òðéðé àøáòú çì÷é ùå"ò, àå"ç åéåø"ã, àáä"ò åçå"î, îìáã ùàìåú áäéñèåøéä, ã÷ãå÷ åðé÷åã, åðåñç ñéãåø äúôéìä.

äø÷ò åäöåøê ìä÷îú äñôøéä - îèøä åúëìéú áñôøéä

îäøù"ì äåòéãä ìå ääùâçä äòìéåðä éòåã òìéåï ìäôéõ úåøä åäìëä áéùøàì åìçáø ñôøéí åçéáåøéí ùäé÷ôí âãåì åøá, åàéðí îöèîöîéí ìòðéï àçã åîñåéí, àìà ñôøéí äîúî÷ãéí áî÷öåòåú äî÷éôéí àú ëì òðéðé äúåøä, ääìëä åäúìîåã. äåà ëúá ñôøéí øáéí ùòðéðí ôéøåùéí åçéãåùéí åäâäåú òì äâîøà, òì øù"é òä"ú, òì àøáòú äèåøéí åùòøé ãåøà, åáòðéðé äìëä áëì çì÷é äùå"ò. àéï çëí ðåñó áï ãåøå ùäúòðééï áëì ëê äøáä òðéðéí åáëì äúçåîéí éçãéå, òã ùäéä òìéå ìä÷éí ìòöîå àøåï ñôøéí éçåãé ëæä; òì îäøù"ì äéä ìä÷éí ñôøéä éçåãéú ùú÷éó àú ëì ðåùàé äúòðéðåúå áëì çì÷é äúåøä - ñôøé øàùåðéí áôøùðåú åáôñ÷, ñôøé äìëä åñôøé îðäâéí, ñôøé îåðé äîöååú åâí ñôøé ãøåù åîåñø, åáúåëí âí ñôøé ôéìåñåôéä, ã÷ãå÷ åäéñèåøéä. îäøù"ì àñó áëì òðéï åðåùà ùìîã àú ëì äñôøéí åäçéáåøéí òì äòðéï, âí ñôøéí ðãéøéí åéçåãééí ùìà äéå ìôðé ùàø çëîé ãåøå, øáéí îäí äéå áëúá éã åçì÷í ìà øàå àåø äãôåñ òã éîéðå. ìöåøê çéáåø ñôøå "éí ùì ùìîä" äåà àñó àú ëì ñôøé äøàùåðéí òì äîñëúà, çéãåùé øîá"ï øùá"à åø"ï, àú áòìé äúåñ' äùåðéí åàú ñôøé äôñ÷ ùì äøàùåðéí, åëê äéå ìôðéå îøáéú ñôøé äôñ÷ ùì çëîé àùëðæ áéï áãôåñ áéï áëúáé éã, ëåìì äøàá"ï åäøàáé"ä, ñôø äúøåîä, äàåø æøåò åäøå÷ç, äîøãëé äàøåê åîøãëé øééð"ñ åîøãëé áãôåñ åîøãëé éùï áëú"é, ñôø ùáìé äì÷è åòåã.

ëàùø ìîã àú øù"é òä"ú äéä ìôðéå îìáã øù"é äðãôñ âí øù"é áëúá éã, åëàùø îùéâ øáé àìéäå îæøçé òì øù"é åëåúá "áé÷ùúé ëì ñôøé øù"é åëåìí ôéøùå" åëå', îòéø òì æä îäøù"ì: "åàðé îöàúé áôéøåù øù"é ùì ÷ìó ãäåà ðëúá ëñãø äî÷øà, åèòåú ðôì áãôåñ". ìöåøê äáðú òåî÷ ãáøéå àñó ìøùåúå îìáã ùàø øàùåðéí, àáï òæøà øîá"ï åøáðå áçéé, âí àú îôøùé øù"é, áøàùí äîæøçé, àú çéáåøå ùì îäøà"é áòì úøåä"ã òì øù"é, âí àú ôéøåùå ùì 'îäøø"ç åøéãáåâø ááéàåøå ìøù"é' - çéáåø ìà éãåò îúåê ëú"é, åòåã. åëï ëàùø ìîã àú äñî"â àñó ëúáé éã øáéí ùì äñî"â áäí ùéðåééí øáéí îäñî"â äðãôñ, øáéí îäí ìà ðåãòå òã éîéðå àìà ø÷ îúåê ãáøé äîäøù"ì. åëê òùä áëì çì÷é äúåøä, ëàùø äòéã òì òöîå: "ùîúé ìáé ìúåø áçëîä åìç÷åø àçø ùåøù äòðéï, åäòáåãä, ùìôòîéí ùáåò àçã éùáúé îùúåîí áãîéåï äùëì òã ùÆéâòúé åîöàúé ùåøù äòðéï åàæ ëúáúéå áñôø, åæå äåà ùéèúé ìäáéà ëì äãòåú áéï ä÷ãîåðéí áéï äàçøåðéí". åëéåöà áæä, ëàùø ìîã îñëú ùáú áòðéï äñéîðéí áñôø úåøä áôøùú 'åéäé áðñåò', çéôù áñôøé úåøä øáéí åîâååðéí ìáãå÷ àú îðäâé äñåôøéí áæä; ìãáøéå òééï áùúéí òùøä ñôøé úåøä åîöà é"á ùéèåú áòðéï, åáååãàé òééï áòåã ñôøé úåøä àê ìà äæëéøí ëéåï ùìà îöà áäí ùéèä îçåãùú. äøé ìðå ãøê ìéîåã åìéáåï ääìëä, ìçôù åìáãå÷ áòåã ñôøéí åáòåã çéáåøéí åìà ìðåç åìà ìù÷åè òã ùéäéå ìôðéå ëì äùéèåú åäãòåú áðåùà.

ìîäøù"ì äéå àåñôéí ùì ñôøéåú ôøèéåú ùì âãåìé éùøàì

îúåê òéåï åäúáåððåú áøùéîú äñôøéí ðâìä ìôðé ãáø îòðééï, åäåà ùäâéòå àì äîäøù"ì ñôøéåú ôøèéåú ùì ëîä îâãåìé éùøàì áãåøåú ùìôðéå.

äàçú, ñôøééúå ùì øáé éò÷á ôåì÷, 'äîàåø äâãåì ìçëîé ôåìéï, àùø ëì âãåìé äàøõ äæàú äí úìîéãéå'. ìîäøù"ì äéä âí èåôñ äñî"â ùì ø"é ôåì÷ òí äâäåú øáåú åäåñôåú çùåáåú, àê ëôé äðøàä áòú ùîäøù"ì òñ÷ áçéáåø äñôø 'òîåãé ùìîä' òì äñî"â ìà äéä òãééï ñôø æä áéãå, ëé ø÷ áçéãåùéí òì äèåø åáñéãåø äåà îæëéøå. åìôé æä ðøàä ùäâäåú åäçéãåùéí òì äèåø åòì äñéãåø ëúéáúí éåúø îàåçøú îëúéáú äçéáåø òì äñî"â. îòéåï áñôøéí ùì ø"é ôåì÷ ùòîãå ìøùåú îäøù"ì àðå ìîãéí úâìéú îôúéòä: øáé éò÷á ôåì÷ äéãåò ë'àáé ùéèú äçéìå÷éí', úåøú äôìôåì äðåãòú, òñ÷ âí áòðéðé ã÷ãå÷ åðé÷åã, åçì÷ îìéîåãéå äéä áúåøú äìùåï åäâééúä!

äùðéä, ñôøééúå ùì øáé éùøàì áøåðà îâãåìé çëîé àùëðæ áãåøå, øá á÷äéìåú áøéï åøâðùáåøâ ùáâøîðéä. òîãå ìôðé äîäøù"ì òùøåú úùåáåú ôñ÷éí åîðäâéí åçéãåùé úåøä ùì îäøé"á ùàéðí ðîöàéí ëéåí áéãéðå. ëîå ëï äéå ìôðéå ëúáé øáé îùä áø çñãàé ùàéðí ðîöàéí ëéåí áéãéðå; ðøàä ùâí ñôøéí àìå äâéò ìéãéå îúåê äñôøéä äîéåçãú áøðâùáåøâ ùäéúä áùéîåùí ùì øáé éùøàì áøåðà åøáé àééæé÷ ùèééï, ùäí éçéãéí äîöèèéí àú úåñ' øáé îùä áø çñãàé ìîñëú ðãøéí.

äùìéùéú, ñôøééúå ùì øáé àáøäí á"ø àáéâãåø îôøàâ. îìáã çéãåùé äâäåú òì äèåø ùðãôñå áùðú ù', äéå ìôðé äîäøù"ì âí çéãåùéå òì äù"ñ åòì ñéãåø äúôéìä, åòåã çéáåøéí ùàéðí äéåí áéãéðå.

äîäøù"ì åäúôéìä, ðåñçä, äìëåúéä åäìéëåúéä

ùáòéí ôðéí ìñéãåø äúôéìä åîúôììéå. ëùðúôæøå áðé éùøàì áàøöåú úáì éçã òîí ðúôæøå äîúôììéí åúôéìåúéäí åðåñçàåúéäí. ìëì îãéðä åîãéðä åìëì ÷äéìä å÷äéìä îðäâé úôéìä ùåðéí, åáø÷éò äùîéí é"á çìåðåú ì÷áì ëì ñåâé äúôéìåú ùì é"á ùáèé éùøàì. ñéãåø äúôéìä îöååúéä åäìëåúéä, äìéëåúéä åîðäâéä, ôéøåùéä åðåñçàåúéä - îñëú ùìéîä äéà. îñëú æå ëåììú àú ëì úåøú ääìëä ìëì úçåîéä, îöååú åãéðéí, äìëä ÷áìä åñåã, îðäâéí åú÷ðåú. äæåäø ä÷ãåù îåðä òùø îöååú òùä ùî÷ééí éäåãé áòú úôéìúå àí äéà ðòùéú ëãú, ëðëåï åëøàåé. 'îñëú äúôéìä' î÷éôä úçåîéí éåúø îøåáéí îàùø ùàø îñëúåú äúìîåã; îìáã äòðéðéí ääìëúééí åäñåâéåú äòéåðéåú ùáñãø äúôéìä, ùáæä äéà ãåîä ìëì éúø ñôøé ääìëä, ÷ééîéí áúôéìä âí òðéðé ìùåï, ã÷ãå÷ åðé÷åã äéçåãééí ìä.

àú îàîø äëúåá 'åàú ëì áéú âãåì' (îì"á ëä, è) ôéøùå çæ"ì áîñëú îâéìä (ëæ, à) áùðé ãøëéí: øáé éåçðï åøáé éäåùò áï ìåé, çã àîø î÷åí ùîâãìéï áå úåøä, åçã àîø î÷åí ùîâãìéï áå úôéìä. áäéëìå ùì îäøù"ì ëáùåðä ùì äúôéìä äåà 'áéú âãåì' ìùðé ôéøåùéå, ëùí ùäåà î÷åí ìäúâãì áå áúôéìä ëê äåà î÷åí ìäúâãì áå áúåøä. îäøù"ì ìîã àú ñéãåø äúôéìä ìà ôçåú îàùø àú ùàø çì÷é äúåøä åääìëä, áòéåï åáäòî÷ä: ááéàåø åôéøåù äúôéìä, áäáðú îáðéä, öåøúä åñéãøä åëï îñôø úéáåúéä, áäñáøú äîùîòåéåú äðñúøåú ùáä, áã÷ãå÷ åòéåï áðåñç äúôéìä òì àåúéåúéå ã÷ãå÷éå åð÷åãåúéå, åáäìëåú äúôéìä åãéðéä. ÷øåá ìçîù îàåú äòøåú äâéòå ìéãéðå îôøé òèå ùì îäøù"ì òì ñéãåø äúôéìä äàéùé ùìå. îå÷ã äúòðééðåúå áãéåðéå äùåðéí òì äúôéìä î÷éó àú ëì ääéáèéí äùåðéí ùì çëîé éùøàì ìãåøåúéäí òì äñéãåø.

äñôøéí åäçéáåøéí ùòîãå ìôðé äîäøù"ì

øáé ùáúé ñåôø îôøòîéùìà, îâãåìé äçëîéí áúçåí ðåñç ñéãåø äúôéìä, æëä åäéä ìôðéå ñéãåøå äàéùé ùì îäøù"ì, åäåà òùä áå ùéîåù øá. åëê äåà ëåúá áä÷ãîä ìñéãåøå:

"âí àú æä òùä äàìå÷éí, åäîöéà ìéãé àú äñéãåø ùëúá ìòöîå äâàåï îäøù"ì. åëáø äéä àåúå äñéãåø áéøåùìéí úåá"á áéã äâàåï îäø"ø åéùì æö"ì, ëé äåà äéä çúðå ùì îäøù"ì æ"ì. åòúä äåáà àåúå äñéãåø ìéãé, åîöàúé áå ã÷ãå÷éí åçãåùéí îàùø îöà äâàåï æö"ì áñéãåøéí éùðéí ùäáéà áãáøéå, ëâåï ñéãåøå ùì øù"é, åøî"ç, åøà"÷, åø"é áøåðà, åø' àáéâãåø ÷øà, åäøáä ëàìä äâàåðéí ùäáéà äâàåï îä ùîöà áñéãåøéí ùìäí, åìôòîéí ëúá ñúí ñôøéí îãåéé÷éí".

øùéîú î÷åøåúéå ùì îäøù"ì áçéãåùéå ìñéãåø çì÷éú åî÷åöøú áéåúø, åàéï áä ôéøåè ùéòæøðå ìæäåú úîéã àú äçéáåø åäîçáø. òì ëï ìé÷èðå ëàï àú äòøëéí äîúàéîéí ìëøèñú ñôøé äúôéìä ùòîãå áàøåï äñôøéí ùì îäøù"ì.

àáøáðàì

îäøù"ì ìà ôéøè àéæä ñôø îñôøéå äéä áéãå, ø÷ ëúá ñúí 'àáøáðàì'.

â"ï

'îöàúé åëå' åëï áñôø àçã åùîå â"ï'... [ùçéáø ø' éöç÷ æ"ì áï ø' àìéòæø îååøîéæà].

æëøåï

ñôø äæëøåï ìø' éåñó ÷îçé. äãáøéí àéðí ðîöàéí ìôðéðå, åìà áøåø àí ñôø æä äéä ìôðéå áëú"é àå ùäîäøù"ì îöèèå îëìé ùðé.

ñôø çñéãéí

îäøù"ì îééçñ àú ñôø çñéãéí ìà ìøáé éäåãä äçñéã àìà ìúìîéãå øáé àìòæø îâøîééæà áòì äøå÷ç: 'ëï îåëç áñôø çñéãéí ùéñã äøå÷"ç' (éù"ù ááà ÷îà ô"å àåú ëå).

éãéãåú

îäøù"ì îæëéø ëîä ôòîéí àú ñôø éãéãåú áìé ìæäåú îé äåà äîçáø åîäå äñôø. åîöàúé ùáôéøåù äøéá"à òì äúåøä îåáà áçîù î÷åîåú ñôø éãéãåú: 'äø"ø éåñó çæï îèåøåéé"ù ùãáø áñôøå ñôø éãéãåú áùòø ùîåù äéåöàéí åäòåîãéí". äñôø ðòìí îòéðéðå, øéá"à åîäøù"ì äí äéçéãéí ùîæëéøéí àåúå (ëîãåîä ìé ùîöàúé áëú"é çì÷ ðåñó îçéáåøå ùì áòì ñôø éãéãåú, àê äãáø òãééï èòåï áéøåø îòîé÷).

øáé ãåã åøáé éåñó ÷îçé

îäøù"ì îáéà áñéãåøå îãáøé äøã"÷ á'îëìåì' åãáøé àáéå øáé éåñó ÷îçé á'ñôø äæëøåï'.

ñéãåø îäøà"÷ – øà"÷

îäøù"ì îæëéø ôòîéí øáåú àú îäøà"÷ åñéãåøå, åàéï éãåò îéäå îäøà"÷, àåìé ëååðúå ìø' àáøäí ÷øà îôøàâ, àå ìîäøø"à ÷"õ, ùîäøù"ì îæëéøå áñãø äâãä ùì ôñç: "äúøåîú äãùï òùä çøåæåú àøåëåú áñãø äôñç, åòùä áéàåø, åðîöà òãééï èîåï áéã äùøéãé"í àùø ä' ÷åøà. åàç"ë ãøê îäøø"à ÷"õ áãøëå åäàøéê éåúø" (ùå"ú îäøù"ì ñéîï ôç). àåìé äåà øáé àáøäí ÷"õ – ÷öðàéìðáåâï - äîåáà áì÷è éåùø ìúìîéã îäøà"é áòì úøåîú äãùï (çì÷ ùðé òî' ëä òðéï à).

ñéãåø øù"é

îäøù"ì ðòæø áå ìòðéðé âéøñà åðåñç áñéãåø. ìà áøåø àí äñôø äéä ìôðéå áëú"é àå ùäåà îöèè àåúå îëìé ùðé.

ì÷åèé äôøãñ ìøù"é

ñôø ì÷åèé äôøãñ äîéåçñ ìøù"é ðãôñ ìøàùåðä áåðöéä øò"è, åäîäøù"ì îáéàå áúùåáä äîôåøñîú òì äúôéìä åáçéãåùéå òì äèåø.

ñéãåø äèåá

îäøù"ì äùúîù áèåôñ úôéìä ùëåðä 'ñéãåø äèåá'. ìà äöìçúé ìæäåú îé äåà áòì äñéãåø åîä äñéáä ìëéðåé æä, àê ðøàä îúåê äñôøéí äîåæëøéí á'ñéãåø äèåá' ùæäå ñéãåø úôéìä ìàçã îçëîé àùëðæ, àåìé ñéãåøå ùì øáé éäåãä äçñéã.

ñéãåø øáé îùä âåøééðà

ìà äöìçúé ìæäåú îé äåà øáé îùä âåøééðà ùîäøù"ì îöèè ëîä ôòîéí îúåê ñéãåøå. àåìé àôùø ìùòø ùëååðúå ìø' îùä ðéâøéï ùçéáø ñôøéí âí òì äúôéìä - 'áéú úôìä' ùàáã îàúðå, åëï ÷åðèøñ 'òðåú âáåøä' òì òðééú éäà ùîéä øáà, îìáã ùàø ñôøéå ùðãôñå, 'øàù àùîåøåú' - ñìéçåú åôæîåðéí (ñìåðé÷é ùë"ç), åîìàëú òáåãú ä÷åãù òì ñãø òáåãú éåä"ë. åàåìé ðéúï ìùòø áàôùøåú øçå÷ä ëé ëååðú îäøù"ì òì øáé îùä îâøééðõ, ùîåáà áúåñ' ùàðõ áôñçéí.

îãåéé÷é àåùèøééê

îäøù"ì ðòæø áñéãåø ùäåà ÷åøà ìå 'îãåéé÷é àåùèøééê', ìà áøåø ìàéæä ñôø îãåé÷ äúëååï.

øáé àìéòæø îîéõ

îäøù"ì îáéà òðéðé ðé÷åã áúôìä îúåê èåôñ ñéãåø ùì øáé àìéòæø îîéõ. ãáø ìà éãåò îúåøú äøà"î áòðéðé äñéãåø.

ñéãåø øáé àáéâãåø ÷øà

îäøù"ì îáéà îîðå ëîä ôòîéí, åëï îæëéø àåúå âí áùí æä: 'ëê îöàúé ñéãåø îäø"ø àáéâãåø ÷øà'. òðéï æä îåæëø á÷öøä âí áîðäâéí ùì øáé àéæé÷ îèéøðà, àê ùí ìà ëúåá "áñéãåø".

ñéãåø îäø"é áøåðà

îäøù"ì îæëéø ëîä ôòîéí àú äñéãåø ùì îäø"é áøåðà, åôòí àçú àú äîð÷ã ø' éùøàì îáøåðà. òðéï æä ðîöà âí áñôø äîðäâéí ùì ø"à îèéøðà. (îòðééï ìöééï ùôòí àçú ø"é áøåðà îú÷ï áñéãåø àú äëúéá áúäìéí, åö"ò.)

îäøé"ì

îäøù"ì îáéà ôòîéí øáåú îúåøú îäøé"ì, âí ãáøéí çãùéí ùìà ðîöàéí ìôðéðå, åö"ò.

äîñøä

îäøù"ì áñéãåø îæëéø ëîä ôòîéí àú 'äîñøä', åìà äöìçúé ìæäåú ìàéæä ñôø îñåøä äåà îúëåéï, åäàí äéä áéãéå àåúå ñôø îñåøä àå ùäåà îöèè àú ãáøéå îëìé ùðé.

äðöçåï

îäøù"ì îáéà áùí 'ñôø äðöçåï' ãáøéí ùàéðí áñôø ùáéãéðå îàú ø' éå"è ìéôîàï îéìäåéæï. ñôø ðöçåï äéä áéã îäøù"ì áëúá éã, ëé äåà ðãôñ ìøàùåðä ùðéí øáåú ìàçø ôèéøúå áùðú ú"ã. ìîäøù"ì äéå ëúáéí åçéáåøéí ðåñôéí ùì øáé éåí èåá ìéôîàï îéìäåéæï, åàåìé äåà ÷åøà ìäí áùí ëåìì 'ñôø äðöçåï'. ðøàä ùìîäøù"ì äéä âí ñéãåø úôéìä ùì øé"è ìéôîàï, åäåà äòúé÷ îîðå ëîä úôéìåú.

òøåâú äáåùí

îäøù"ì îáéà ãáøéí îñôø 'òøåâú äáåùí' ìøáé àáøäí á"ø òæøéàì úìîéã äøå÷ç, àåìé ëöéèåèéí î'ñéãåø äèåá'. àê îäâäåúéå ìôéåè ììéì ôñç ùðé ðøàä ùòîã ìôðéå ñôø 'òøåâú äáùí' òöîå.

òøåê

îäøù"ì îçáá îàåã àú ñôø äòøåê, åëê äåà ëåúá òì ãáøéå: "áìé ñô÷ ø' ðúï áòì äòøåê ìà äåöéà æä îìáå ëé àí á÷áìä, ùäøé îñåøä ëì äúìîåã áéãå" (éù"ù á”÷ ô"â ñé' ã). ùéìåá ãáøé äòøåê ëàéìå ãáøéå ðëúáå òì äñåâéà äåà àçã îãøëé äìéîåã äîéåçãéí ùì îäøù"ì. îäøù"ì äùúîù áòøåê áëì ãó áâî', åáæä âøí ìå ìäéåú ëàçã äøàùåðéí äîñåãøéí òì äù"ñ. îàåú ôòîéí îáéà îäøù"ì àú ãáøé äòøåê ìöåøê áéøåø âéøñà àå ôéøåù îéìä åëï ìöåøê äáðú äñåâéà, åîùååä àú ãáøéå ìùàø ôéøåùé äøàùåðéí - øù"é úåñ' åøîá"í. éù åîäøù"ì ëåúá ùãáøé øù"é àéðí ãáøéå àìà ãáøé äòøåê, ùðåñôå ìôéøåù øù"é ò"é úìîéãéå. ëôé äðøàä îäøù"ì ëúá äâäåú âí òì ñôø äòøåê ëîå òì ùàø äñôøéí ùäéå áøùåúå. âí ááéàåø ñãø äúôéìä åúéáåúéä îùúîù îäøù"ì áñôø äòøåê.

îäø"é ôåì÷

îäøù"ì îáéà ãáøéí øáéí îúåê ñôøéí ùäéå ùééëéí ìøáé éò÷á ôåì÷. ðåñó ìæä îáéà îäøù"ì òðéðé ðé÷åã ùðé÷ã åäâéä øáé éò÷á ôåì÷: 'ëúá îäø"é ôåì÷'; 'ëê ðé÷ã îäø"é ôåì÷'. ëðøàä ùäéä ìôðéå âí àú ñéãåø äúôéìä ùì øé"ô.

øå÷ç

îäøù"ì îáéà áçéáåøéå ôòîéí øáåú àú ñôøé äøå÷ç ìøáé àìòæø áï øáé éäåãä îâøîéæà, áñéãåø äúôéìä äåà îáéà âí ãáøé äøå÷ç ùàéðí áéãéðå.

øé"ï

÷øåá ìçîéùéí ôòí îáéà îäøù"ì áñéãåøå àú ãòúå ùì øé"ï, àê àéðå îæëéø îé äåà. îöàúé îãáøéå àöì îäø"é áøåðà áúùåáåúéå, åéù åîäøù"ì áñéãåøå îáéà àú øé"ï îúåê ãáøé ø"é áøåðà; àí îãåáø òì àåúå øé"ï éúëï ùëúáéå äâéòå ìîäøù"ì îñôøééúå ùì îäø"é áøåðà, ëîå ñôøéí àçøéí. áîéìåàéí ìñéãåø ø' ùáúé ëåúá ø"é ñõ äòåøê (ç"á òî' øé): áîñåøú äîñåøä áùáøé ìåçåú ëåúá "øé"ï ø"ú ø' éò÷á ð÷ãï, äáéàå äøáä ôòîéí ø' ùîùåï áñôøå åìà éãòúé îé äåà". òë"ì. åîåñéó äøá ñõ: àåìé äîãåáø òì ø' éåñó äð÷ãï, îåáà áäâäåú îééîåðéåú äì' ñ"ú ô"ç àåú å å-ç, åáòøåâú äáåùí ç"à åç"ã. åëúá áùå"ú äøî"ò îôàðå (ñéîï ìç): "äð÷ãï ùæëø ùí äåà ä"ø éåñó äð÷ã"ï ùäâéä äñî"â, åàéù çëí åîåîçä äéä áãåøåú äøàùåðéí ääîä".

øé"ç

øáé éäåãä äçñéã, îäøù"ì îáéà ãáøéí îúåê ñéãåøå åîáéàåøé äúôéìä ùìå.

ùáìé äì÷è

îäøù"ì îùúîù áñôø 'ùáìé äì÷è' ìøáé öã÷éä áï ø' àáøäí òðéå ìöåøê ñéãåø äúôéìä.

ùîùåðé

äëååðä ìñôø "ãøëé äðé÷åã åäðâéðåú" ùì ø' îùä äð÷ãï, àùø ñáéá îòøëú äîñåøä. äçéáåø ðãôñ ìøàùåðä áùåìé çì÷ äîñåøä ùáîäãåøú î÷øàåú âãåìåú åéðéöéàä øô"ä-øô"å, åäåà îéåçñ ìøáé îùä äð÷ãï îìåðãøéù.

ùòøé àåøä

îäøù"ì îáéà ãáøéí îúåê ñôø 'ùòøé àåøä' ìøáé éåñó áï ø' àáøäí â'é÷àèéìéä îî÷åáìé ÷àùèéìéä ùáñôøã, âí ãáøéí ùàéðí á'ùòøé àåøä' ùáéãéðå.

îàä ùòøéí

îäøù"ì îáéà ñôø æä á'ñéãåø äúôéìä'. ëååðúå ìñôø 'îàä ùòøéí' ùçéáø øáé éöç÷ áï àìéäå ùðé, ùìåðé÷é ù"â, 'ðì÷è åðúçáø îùáåìé äçëîéí äøàùåðéí åäàçøåðéí, òì îöåú òùä åîöåú ìà úòùä åèòîï òì ãøê äôùè åãøê ä÷áìä, åîàîøéí øáéí åñåãåú îëîä òðéðéí, ëàùø îöàúé áñôøé äî÷åáìéí... åáøàùí áñôø ä÷ãåù ÷ðä áï ÷ðä æ"ì. åñãøúéí ëùåìçï òøåê... åäéúä äùìîúå áçãù àãø òì éãé... éöç÷ áï... ø' àìéä ùðé ðöá"ä'. îä÷ãîú äîçáø: "äùúãìúé ìçáø ñôø æä... ëãé ìòåøø ìá äàãí áîöåú äáåøà... åàçì÷í áîàä ùòøéí, áîöåú àôùøéåú ùðåäâåú áæîï äæä åäëøçéåú... åäîàä ùòøéí ðçì÷éí ìçîùä åçîùéí ùòøéí òì îöåú òùä åçîùä åàøáòéí ùòøéí òì îöåú ìà úòùä".

îçæåø ä"ø éøåçí á"ø ùìîä

îäøù"ì òîã ìôðéå îçæåø ùì ø' éøåçí á"ø ùìîä, ìà éãåò ìé îé äåà àåúå ø' éøåçí, àåìé äåà øáé éøçîéàìé á"ø ùìîä ùçéáø ôéåèéí åâí ñôø òì òðéðé ã÷ãå÷, îåáà áòøåâú äáåùí ìøáé àáøäí á"ø òæøéàì.

ôøçåï - ñôø äãéé÷åú ùì àáï ôøçåï

ëåúá áñôø ñãø äãåøåú: ø' ùìîä áï àáøäí áï ôøçåï çáø ñôø äôøçåï, ôéøåù äîìåú òì úð"ê, ðëúá ã' àìôéí úú÷ë"à (ùôúé éùðéí). îäøù"ì îáéà áñéãåøå ùîåðä ôòîéí àú ãáøé äôøçåï. ñôø æä äéä ìôðé áòìé äúåñ', øáé éåñó áëåø ùåø áôéøåùå òä"ú (áøàùéú ìâ ôñå÷ å) ëåúá: "áñôø äãéé÷åú ùì àáï ôøçåï øàéúé", åëï áãòú æ÷ðéí òä"ú îáéàå. ìà áøåø àí ñôø æä äéä áéãå ùì îäøù"ì àå ùäåà îöèè àåúå îëìé ùðé. ÷øåá ìùìåù îàåú ùðä ìàçø ôèéøú îäøù"ì ðãôñ äñôø áùí 'îçáøú äòøåê ìäçëí... ø' ùìîä á"ø àáøäí... ï' ôøçåï, ëåìì ëììé ìùåï òáøéú áùðé çì÷éí. øàùåï: çì÷ äã÷ãå÷. ùðé: îòøëú äùøùéí äðîöàéí áàøáòä åòùøéí ñôøé ÷ãù òí ôúøåðéäí, ðåñã òì àãðé ñôøéí äøàùåðéí... ø' éäåãä çéåâ åø' éåðä ï' âðàç æ"ì. äéä ùîåø òã äéåí áë"é... åäåáà ëòú áãôåñ ôòí øàùåï ôøòñáåøâ, úø"ã'.

øî"ç, øáé îùä çæï

îäøù"ì îáéà àøáò ôòîéí àú ãáøé øî"ç áñéãåø äúôéìä. ëúá áñôø 'îñåøú äîñåøä' á'ùáøé ìåçåú': "øî"ç" ðàîø ìé ùäåà øàùé úéáåú ø' îùä çæï, äéä àçã îï ä÷åøàéí äîåáä÷éí, åàðåëé ìà éãòúé, åéëåì ìäéåú ùäåà îùä äàéù àùø çáø ëììé äð÷åã äðãôñéí áòùøéí åàøáò äâãåì ñáéá äîñåøú äâãåìä, ùúçìúå - àîø äîçáø àîú äãáø ëé äð÷åã ðúï îñéðé' åëå'.

ëúá úîéí

ñôø ëúá úîéí ùì øáé îùä áø çñãàé ú÷å òîã ìôðé äîäøù"ì, åòì ôéå ìîùì äðäéâ äîäøù"ì ìà ìåîø àú ùéø äéçåã, îåáà áìáåù åáùå"ú äøî"à. åëê ëúá øáé ùîåàì éäåãä ÷öðàéìéðáåâï ìøî"à: 'øò òìé äîòùä àùø ëúá ìé àãåðé áùí ùàøðå äâàåï ëîäø"ù é"õ [ùìîä ìåøéà éùîøäå öåøå], ùùìç ìùåðå á"ùéø äéçåã" åâæø áî÷åîå ùìà ìàåîøå òì ñîê îä ùîöà ëúåá áñôø àçã éùï ðåùï ð÷øà 'ëúá úîéí', ëé äàåîø çøåæ 'ñåáá àú äëì åàúä áëì' ëå' äøé æä îçøó åîâãó ç"å åëå'. åùìåí îîðé ùàøê ùîåàì éäåãä ÷öðàéìéðáåâï' (ùå"ú äøî"à ñé’ ÷ëå).

éøéòä ÷èðä

çéáåø ìà éãåò ùì øáé îùä áø çñãàé.

îäø"ì îìåáìéï

îäøù"ì îáéà áäìëåú úôéìä àú ôñ÷é îäø"ì îìåáìéï. ìà äöìçúé ìæäåú îéäå îäø"ì îìåáìéï ùçé áçééå ùì îäøù"ì åäåà ìîã áôñ÷éå; ÷ùä ìåîø ùëååðúå ìîäø"ì îôøàâ, ëé îöàðå ùîäø"ì éáéà àú îäøù"ì, àê ìà îöàúé ùîäøù"ì éáéà àú îäø"ì îôøàâ. åàåìé àéï æä îãáøé îäøù"ì àìà äåñôä îàåçøú. ëéåöà áæä ðøàä ìé îä ùîáéà îäøù"ì áäìëåú úôéìä àú ãáøé äæåäø ä÷ãåù ùäîðéç úôéìéï áîåñó çééá îéúä - àéï æä àìà äåñôä îàåçøú áãáøé îäøù"ì, ëé ìà îöàðå ùîäøù"ì éáéà àú ôñ÷é äæåäø ìäìëä áùåí î÷åí.

ôñ÷é äøá ø' îðçí áï äéùéù ø' îùä ìåðãøéù

îúåê ñôøééúå ùì øáé éò÷á ôåì÷ äâéò ìîäøù"ì ÷øåá ìîðéï ôñ÷éí ùì øáé àìéäå îðçí îìåðãøéù ùäéå ëúåáéí áòöí ëú"é ø"é ôåì÷: "äòú÷úé îëúá éã îäø"é ôåì÷ îñî"â ùìå".

ñéãåø ñôøãé

îäøù"ì äéä ìôðéå ñôø ù÷øàå 'ñéãåø ñôøãé', åîúåëå äáéà ëîä ôòîéí áéàåøéí åôñ÷é äìëä áòðéðé úôéìä åáøëåú. ìà äöìçúé ìæäåú àú òðééðå åèéáå ùì ñéãåø æä, îä îùîòåú äëéðåé 'ñôøãé', åîé äéä îçáøå.

ñéãåø îäø"í

îäøù"ì îöèè àú äîäø"í åëðøàä äéä ìôðéå ñéãåøå, åëê äåà ëåúá: "åëï äâéä îäø"í áñéãåø ùìå 'øåá'".

äò÷øéí

îäøù"ì äùúîù âí áñôø äò÷øéí ùì äçëí øáé éåñó àìáå æ"ì ñôøãé îòéø ñåøéàä, ðãôñ ìøàùåðä áçéé îäøù"ì áùìåðé÷é ùðú øô"à.

äîùëéì

"äòú÷ðå îñôø äîùëéì" ìùåï îäøù"ì ááéàåøå ìèåø àå"ç ñé' øéè, äáéàå âí áá"ç ñé' ø"ë, åáñôø òèøú æ÷ðéí ìúìîéã îäøù"ì ëúá ëï áùí "äàùëåì", åëúá äâøù"á åøðø ìäâéä ëï áîäøù"ì ñôø 'äàùëåì' åìà 'äîùëéì'. àëï ãáøé äîäøù"ì ðîöàéí áñôø äîùëéì [ùð÷øà âí áùí 'ñôø çñéãéí ÷èï'] ìøáé îùä áï äçáø øáé àìòæø äëäï, çì÷ ääìëåú àåú ì. åéù áëúá éã ùäéä ìôðé äîäøù"ì úåñôú ãáøéí éåúø îäðãôñ, ùéöà ìàåø ìàçøåðä áùðú úùñ"ã.

òõ äçééí

ìîäøù"ì äéä áñôøééúå ùðé ñôøé 'òõ çééí', äàçã äùôéò øáåú òì ñéãåø îäøù"ì åîöåèè âí áìà äæëøú ùîå, åäùðé àéðå éãåò ìé.

à. "áñôø òõ äçééí áäìëåú ðèéìú éãéí ëúá åæ"ì" (áéàåø ìèåø àå"ç ñé' ÷ñ), åëï îáéàå áòîåãé ùìîä òì äñî"â. ëååðúå ìñôø òõ çééí ìøáé éò÷á çæï îìåðãøéù. øáéí îðåñçàåú äúôéìä ùì ñéãåø îäøù"ì î÷åøí îñéãåø äúôéìä ùì øáé éò÷á áòì òõ çééí.

á. ëôé äðøàä äéä ìôðéå çéáåø ðåñó áùí 'òõ çééí', ëé îáéà ãáøéí áäìëåú âéèéï áùí îäø"ô îñôø òõ çééí, åàéðí áñôø ùì øáé éò÷á çæï. åàéðí ðîöàéí âí áòõ çééí ìîäø"ç àåø æøåò [åàåìé äåà ñôø òõ çééí ìø"ç áø' éöç÷ äöøôúé, é"ì áéøåùìéí úùñ"à, òéé"ù áîáåà].

ñôøé àñôîéà

îäøù"ì îæëéø áñéãåøå 'ñôøé àñôîéà', ìà áøåø ìàéæä ñôø îúëåï åîàéæä ñôø öéèè.

ùëì èåá

"áñôø 'ùëì èåá' ëúåá ùéñúëì äî÷ãù áðøåú áòú ùé÷ãù, åèåá ìå ìòéðéí" (òîåãé ùìîä òùä ì, åîåáà âí áçé' îäøù"ì èåø àå"ç ñé' øòâ). éúëï ùìà äéä äñôø ìôðéå àìà ùäåà òúé÷ ãáøéå îñôø àçø.

ñôø äúøåîä

ñôø äúøåîä ìøáé áøåê á"ø éöç÷ äåáà áëúáé îäøù"ì ôòîéí øáåú. ìôòîéí äåà ð÷øà "ñôø äúøåîåú", åéúëï ùàéï æå àìà è"ñ. äñôø ðãôñ áçéé îäøù"ì, áùðú äøô"â áååðöéä.

úøåîú äãùï

ñôø úøåîú äãùï ìà éøã îùåìçðå ùì îäøù"ì, òùøåú ôòîéí îáéà îôñ÷éå åäåà îàøéê ìãåï áãáøéå. äñôø ðãôñ áùðú øò"è áååðöéä òè"ø, åçæø åðãôñ ôòí ðåñôú áçéé îäøù"ì ùí áùðú ù"å.

'ñãø äùìçï ùì ôñç' ìáòì äúøåîú äãùï

ìîäøù"ì äéä ëúáéí ðåñôéí áëú"é ùì îäøà"é áòì úøåä"ã, ëâåï äçøåæéí äîéåçãéí ììéì äñãø, ùðãôñå ø÷ áéîéðå áúåê ì÷è éåùø ìúìîéã îäøà"é (ùå"ú îäøù"ì ñé' ôç).

úùá"õ

îäøù"ì îòúé÷ áî÷åîåú øáéí áñéãåøå àú ôñ÷é äúùá"õ (÷èï) ùçéáø úìîéãå ùì øáé îàéø îøåèðáåøâ øáé ùîùåï á"ø öãå÷. äñôø ðãôñ áçéé îäøù"ì á÷øéîåðä ùðú ùè"æ.

ãáøé ñéåí

ìàø äúîåðä äòåìä îï äîàîø òì äúòðéðåúå äî÷éôä ùì îäøù"ì áëì úçåîé äúôéìä åäñéãåø, îúòåøøú áéúø ùàú äùàìä òì ãáøéå áúùåáä äîôåøñîú (ñé' ñã äð"ì): "îä ùùàìú òîéúé îòðééï äúôéìä àí éù ìé ÷áìä îæ÷ðéí úåëï òðééðä. ãò, ìà æëéúé ì÷áì îàî"æ äçñéã îäø"ø éöç÷ æ"ì àôéìå ëëìá äîì÷÷ îï äéí, ëé áéîé çåøôé éâòúé áúìîåã åáôìôåì åìà áã÷ãå÷é úôéìä. åçáì òì ãàáãéï åìà îùúëçéï, åàéðé æåëø ëé àí îòè îæòø, åàó àí îöòø åúçé ðôùé áäï". ãáøéí àìå ìà ðëúáå áöòéøåúå àìà áùðéí äîáåâøåú éåúø, åäðä àðå îåöàéí àöìå ñôøéä ùìéîä òì ñéãåø äúôéìä, åñéãåø òí ÷øåá ìùáò îàåú äâäåú äàøåú åäòøåú áäìëä, áôùè, áâéøñà åáðé÷åã. àéîúé ðòùä ëì äîôòì äâãåì äæä? îé éìã ìå àú ëì àìå? ëéöã ÷øä äîäôê àöì îäøù"ì, îàé-éãéòä - ìùìéèä î÷éôä åòîå÷ä áäéëì äúôéìä? äàîðí ãáøéå áúùåáä äí ãáøé òðååä áìáã, åàéðí îù÷ôéí àú âåãì äúòðéðåúå åìéîåãå áñéãåø äúôéìä? åàåìé ìàçø ùùìç àú äîëúá ì"òîéúå" (ìùåï ìà îöåéä áùàø úùåáåúéå) òåøø äãáø àú äîäøù"ì ìäéëðñ ìòåìîå ùì ñéãåø äúôéìä, åàæ äçì áìéîåã òîå÷ ùì ëì ùáéìé äúôéìä ðåñçàåúéä ðé÷åãéä åã÷ãå÷éä. åìöåøê æä àñó àú ëì äñôøéí äðãéøéí òì äúôéìä, åëì æä ðòùä áùðéí äîàåçøåú ìçééå.